firstLine"; ?>

1341. Meaisde nach eadmhar Eire $
Length: long 33qq
Certainty: 5
Period:
  1. 15th mid
  2. 16th ult
Areas:
  1. Scotland
Classes:
  1. eulogy mp
Manuscripts:
  1. RIA 2 (23/F/16) O Gara MS 1655-9
  2. BL Egerton 111 F. O Scannail trscr. RIA2
Prints:
  1. extract BM Cat.i, 370
Motifs:
  1. nobility of ancestry
  2. mercenaries
  3. territory as king’s spouse
  4. fertility in reign of true king
  5. list of subject territories
  6. comparison of homeland with highkgship
  7. historical allusion
  8. fosterage
  9. sea-journey
Poet Christian Names:
  1. Domhnall mac Briain (RIA 2)
Poet Surnames:
  1. O hUiginn
Patron Christian Names:
  1. Eoin mac Alasdair (?Earl of Ross)
Patron Surnames:
  1. MacDomhnaill
Apologue Subclasses:
  1. coming of Milesians
Meter Vars:
  1. deibhidhe
Poem:

Poem in printable PDF format

Meisde nach éadmhar Éire

[RIA 2 (23/F/16), ‘O’Gara’, 178 now edited by Mícheal Ó Mainnín, ‘Dán molta ar Eoin Mac Domhnaill, “tiarna na nOileán” (†1503)’, in Diasa Díograise: aistí i gcuimhne ar Mháirtín Ó Briain, ed Mícheal MacCraith and Pádraig Ó Héalaí, Cló Iar-Chonnachta 2009, 415-35]


Domhnall mac Bríain Í Uiginn cecinit

[Deibhidhe, Dán Díreach]


1 Me(a)isde nach eadmhar É(a)ire

a cíall as cúis toibheime

aigneadh mná as breag ag Banbha

ma tá créad a chomhardha.

2 A fhad go n-aiseagthar dhi

a fir fe(a)in as fath tuirsi

as é a mhead as me(a)isde linn

leisge bhá éad ar E(a)irinn.

3 Ní cosmhuil re ce(a)ird na mban

uathadh bean acht bean eadmhar

bhe(a)ith banamhuil acht bean Chuinn

’s gan fear d’fhanamuin againn.

4 Lór ré hE(a)irinn as é a fhíor

fir eile d’e(a)is a hairdríogh

san athrogha ní hail sead

lé mnáibh carthana ce(a)idfhir.

5 Cuirthear éad ní hiongnadh dhi

ar mhnáoi as isle ina E(a)ire

dleaghar éad ríamh um ríoghuibh

cread nach biadh ar bainríoghain.

6 Do cuireadh cráobha toraidh

úain san fhiodhbaidh Albanuigh

ga hoideadh eada dob fhearr

na géaga a hoirear E(a)ireann.

7 Síol na cColla n(ach)ar chláon breath

dlighid Alba bhe(a)ith buidheach

d’aisgidh do Bhanbha do bhean

gabhla gaisgidh na nGáoidheal.

8 O Cholla Ghúais an airm chuirr

Alba gú hE(a)oin mac Domhnuill

gan se(a)inshliocht ó sin a-le

na fir dárb oighreacht É(a)ire.

9 Iomardadh mall ag mnáoi Chuinn

fá a háontugha ar fhuil nDomhnuill

aithreach lé a húain ag Albain

nírbh é úair an iomardaidh.

10 Ó fhuighlibh ban breagthar fír

a-tá Banbha bean E(a)imhir

ag guidhe an riogh ’na fhrithing

bíom uile ’na oirichill.

11 Gebadh a ríNéill roimhe

gú tturna (?) a lios Laoghaire

a ndeaghaidh an né(a)oil a-noir

do-bhearair E(a)óin a hAlbain.

12 Mar sháoilios íad d’fhanmain toir

dalta cíche chláir Fhiontain

lúach a n-oileamhna um iath mBreagh

’na fhíach doimhmeanma dailter.

13 Uidhe láoi d’fhairge ní fhuil

o thracht E(a)ireann go hAlbain

’na hiomchradh ar adhbha cCuinn

a ttarla d’iomchar eadruinn.

14 Turas chlann Mileadh tar muir

tús gabhala ghuirt Fhiontain

re cois a laoidhe úaim d’E(a)óin

do-chúaidh an t-aoidhe uirsgeóil.

15 Dó thur Bre(a)oghain bladh da shéan

samhuil enluinge d’oilén

an fear do bhí a mbarr an tuir

do-chí a-nall idir nélluibh.

16 “Ní fheadar ga samhuil soin”

do raidh Ioth nár ob deabaidh

“dóigh leam gin gur soiléir sin

gurab eang oiléin e(a)igin.”

17 “An eang chriche do-chí sinn

a-núas o dhortadh díleann

as í ar ndoigh nach facaidh fear

do raidh re macuibh Míledh.

18 Cuirther a-noir go fiadh bFháil [179]

le macaibh Mhiledh Easbáin

on caithir ar ceann a sgél

dream nar aithin an t-oilén.

19 Ní raibhe a luing lucht budh fearr

sgéla ionganta E(a)ireann

be(a)irid laoidhing fá lán sgél

as an cclár aoibhinn oiléin.

20 “Glór na tteachtadh tig tar lear

masa cre(a)idthe” ar chlann Mhíledh

“a-tá clár fionn ’gar bhfuireach

nach nár ar chionn comhuidheach.”

21 Don tuarasgabhail tugadh air

gó dol d’feachain mhac Míledh

fada dhóibh de(a)inimh tionóil

slóigh E(a)imhir is E(a)ir(d)eamhóin.

22 Tangadar fá turus áigh

do mhacaibh Miledh Easbáin

ar eachtra d’fechain Banbha

ealta d’énaibh allmhardha.

23 An tríal-sin fá túar deagheoil

mar sin d’eachtra E(a)ireamhóin

dob eachtra dar e(a)iridh séan

teachta E(a)imhir san oilén.

24 Aca tar e(a)is a aithne

ní raibhe dál dealaighthe

fada o sgaradh na ríogh ruinn

a síol d’fhanadh a nE(a)irinn.

25 Mar frith a hiúl san tír thoir

É(a)ire ar tús do thur Breaghain

iúl ar Albain do fuair sinn

ar n-úair a harduibh E(a)ireann.

26 Drong do Ghaoidhioluibh ghuirt Breagh

do fhás o mhacuibh Míledh

san aird thúaigh a ttír oile

do shín úain ar amhsoine.

27 Mairg tír re ttugadar druim

aithreacha fola Domhnuill

tríar fear gan bhrígh a mbagar

mo-chean tír a ttangadar.

28 Gin go mbe(a)ith fáth oile ann

’ma n(f)anfadáois on fhearann

gan rún d’feachain tar a n-ais

ar dhún mBreatanr do-bheardais.

29 Adhbhar aontogha d’ia[th] (?) Airt

ailne a bfhuinn fad a radhairc

fúair fochain ó Innsi Gall

’s o shrothuibh millsi Manann.

30 Do-gheibh E(a)óin ar fhanmhain thall

rogha na hAlban d’fhearann

ní fearr ó Íle a fhosdadh

Ceann Tíre as da thúarasdal.

31 Ga brosdadh ní bhíam a-noir

mac Domhnuill dhiúltus comhaidh

aithnidh dhamh nach diongnadh E(a)óin

ar mhagh na n-iongnadh ainnde(a)óin.

32 Gin gú ttí d’úaim an achaidh

bláth cráoibhe Cuinn Cheadchathaigh

ní fhuil d’urraidh ag crú Chuinn

acht cnú mullaigh an mhoguill.

33 Mac Alasdair nar ob cath

rí as úaisle d’aicme Eathach

fuil Eochaidh ’ma ttarla te

do Banbha as eochair airmhe. Meaisde...