firstLine"; ?>

1487. Ni ar aois roinntear rath buanna $
Length: long 36qq
Certainty: 1
Period:
  1. 16th ult
Areas:
  1. Ulster
Classes:
  1. eulogy mp
Manuscripts:
  1. RIA 475 (24/P/25) L. Cl. Suibhne 16th c.
Motifs:
  1. imagery for patron (salmon)
  2. qualities of character
  3. nobility of blood
  4. prowess in war
  5. mercenary soldier
  6. War with English
  7. inauguration (am togha) q. 17
  8. youth no impediment to kingship
  9. king’s officer (maor tobhaigh)
  10. proverb ? q. 30
Poet Christian Names:
  1. Brian (RIA 475)
Poet Surnames:
  1. Mac an Bhaird
Patron Christian Names:
  1. Domhnall mac Toirdhealbhaigh (d. 1544)
Patron Surnames:
  1. MacSuibhne Fanad (fl. 1570-d.1619)(chief)
Apologue Subclasses:
  1. Art’s brothers (Crionda & Connla) slain
Meter Vars:
  1. seadhna
Poem:

Poem in printable PDF format

Ní ar aois roinntear rath buanna


[Seán Ó Foghlú, Four bardic poems from Leabhar Chlainne Suibhne (M.Litt. thesis, TCD, 1992), poem 3; RIA 475 (24/P/25), ‘Leabhar Chlainne Suibhne’, p. 150]


Brian Mac an Bhaird


1 Ní ar aois roinntear rath buanna;

ar bhladh is mó measdar clann;

breath ag cách dá char le hoirbheirt,

do an an gnáth oirdheirc ann.


2 Fríoth i leabhraibh le lucht eóluis

nach aois is mó fhoghnus d’fhior;

dlighidh umhla do thaoibh theasda;

ar chraoibh chumhra is cneasda cion.


3 Ní hóg riamh do rádh an ughdair,

aoineach adhma aosda i ngníomh;

gleic ag sósar ris na seanaibh,

a reic dó-san dleagair dhíom.


4 Damhna codhnaigh i gcath Fánad;

fear mur chách ní cheilfe sinn;

cúis le bhfoil gach aon ag aighneas;

do shaor soin ar ainmheas inn.


5 Meinic sósar ós ceann chinidh;

cur ’na aghaidh ní fhéad neach,

umhla dá bhríogh is dó dleaghar;

le gníomh is mó bearar breath.


6 Geall gach buanna beiridh Domhnall

ag deireadh chluiche - is cóir suim;

Títhe Cláir Theamhra do tileadh

i láibh feadhma ag Cineadh Cuinn.


7 Cosmhuil a mheas re Mac Suibhne

sitheamh tuinne ag teacht fa chách;

cioth teineadh dá thuaigh ag éirghe

ar deireadh Sluaigh Éirne ar áth.


8 Fear coimhéada Críche Fánad

i bhfuair Fionn an feadh do mhair,

gan aon ’na aghaidh fan oighreacht,

maor tabhaigh a oirbheart air.


9 Sine ná a aois a mhéid mheanman,

mac Toirdhealbaigh na dtreas dte;

mac ríogh gan oirbheart ní fhoghnann,

díol ar oighreacht Domhnall de.


10 Samhail don bhuanna i mbeirn ghábhaidh

i ngrian bhuinne mur bhíos eó;

gan tí saor uadha ’na imeal,

’s aobh don bhuanna i ngrinneal ghleó.


11 Cú coinghleaca Críche Fánad,

fear do thráighfeadh treise Ghall;

ciodh bé comhlann dóibh bus doiligh,

Domhnall ó Fhóir Oiligh ann.


12 Tug Mac Suibhne ré Sluaigh Ghaoidhiol,

Goill Bhanbha gur bháidh a gcairt,

cuairt neimhmheirbh le tuaigh a thachar;

teinnfheidhm ler fhuaidh Achadh Airt.


13 Urruim d’ainneoin iarrus Domhnall;

a dhíol gan ghliaidh níor ghabh sé;

gi bé damhna le mbí an buanna,

budh rí ar Banbha uadha é.


14 Foghlaidh cruidh don chrích-se Fhánad,

a fhéile ag teacht mur thigh lán;

ar ndol tar modh ar Mac Suibhne,

bac dá chor ar duilghe ndámh.


15 Tarla ar an bhuanna i mbeirn ghábhaidh

gleó ler leathnadh a luadh ráidh;

ní díoth do Dhomhnall a dhoilghe,

comhlann i bhfríoth coimhdhe cáigh.


16 Giodh óg n-aoise ní hóg ngníomha,

gabhal fulaing Thulcha Té;

a ghníomh is arsuidh ó oirbheart,

díol casmhuil ar oighreacht é.


17 Do bháidh d’oirbheart aois na seinnsear;

re séan Domhnaill ní tearc tnúdh;

breath gan bhaois i dtráth na togha

aois ag cách do chora ar gcúl.


18 Fuarus úirsgéal ar Art Aoinfhear

oighre Cuinn dar chlaon gach fiodh;

fríoth ara shéan uann giodh arsuidh

sgéal fuar ar ar chasmhuil cion.


19 Conn Céadchathach codhnach Teamhra,

tairgid Ultaigh - anba an grúg -

a neart do chládh do thaobh thnúdha,

ar ngaol fa lán súla súd.


20 Do marbhadh le Macraidh Uladh

dá oighre Cuinn chanfas mé;

an Bhanbha dá mbríogh fa orchra,

dá dhamhna ríogh Tholcha Té.


21 Art Aoinfhear i n-uathadh charad

do chuir an t-ár foirne fuair;

ar gach thaoibh fa tráth dá féaghan;

níor shaoil cách go mbéaradh buaidh.


22 Acht gér líonmhur a lucht iomtha,

oighre Cuinn nar chumhang gnaoi,

líon a-muigh ó Art ar Éirinn,

no gur chuir Gart Féilim faoi.


23 D’éis a athar d’éis a bhráithreadh

Banbha fa chíos do chuir sé;

do fhuaigh le hoirbheart Gart Gaoidheal,

fa oirdhearc d’Art Aoinfhear é.


24 Sguirim do sgéaluibh Airt Aoinfhir

d’eagla cháigh do chur im cheann;

fiú a fhoghluim an sgéal do sgaoileadh;

séan Domhnaill do laoidheadh leam.


25 Do fágbhadh gan éanmhac athar

ua Ruaidhrí nach gabh ó ghoin,

maor coimhdhe an fhuinn ar fhaghail;

d’oighre Cuinn is samhail soin.


26 Mar do bhí Art d’éis a bhráithreadh

do bhí Domhnall - dearbh an cló -

a hoirbheart gur thréig a theimeal;

oirdhearc téid fa dheireadh dó.


27 Do leanadh libh lorg an Airt-sin,

oighre díleas Tolcha an Trír;

do smacht tar gach aon ar Fhánuid,

do ghaol re hArt tánuig thríbh.


28 Ar ndul ós ceann Cloinne Suibhne,

suaithnidh re rádh, ní rádh gann,

do chura id aonar ’na n-aghaidh;

baoghal tubha i n-aghaidh ann.


29 Cungnamh tuile dod thuinn uabhair

don fhuil Mhuimhnigh do thuil tríbh;

níor bhac do chuimhne ar a gcéimibh

Mac Suibhne do dhéinimh díbh.


30 ’Na shlait ar dtús tig gach bile;

i mbranar theasda a-tá sibh;

ní hoirdhearc ceird gan a cleachtadh;

seilg ar oirbheart leantar libh.


31 Rádh gach aoinfhir d’Aicme Chobhthaigh

tar Crú Suibhne ní séan gann;

duibh is dú tar fhine oighreacht;

is tú is sine d’oirbheart ann.


32 A ua Ruaidhrí na ruag n-oirdhearc

t’iomrádh ós cách do chuir sibh;

gá bríogh nach sibh do budh sine ?

Ní libh ó ghníomh righe ribh.


33 Oirdhearc t’iocht is uaisle t’fhola;

oirdhearc do lámh ag léim áidh;

oirdhearc do dhéine fa dhúasaibh;

t’oirbheart féine i gcluasaibh cáigh.


34 Deacair meas do mhéid do thoirbheirt;

do thonn theasda téid ós port;

go bhfríoth ar bhladh ar iarr uaibh-se

cliar, dá char i n-uaisle ort.


35 Gnás conchlann do choin na hEamhna,

re hucht buailte ar mbreith ar fheilm;

méid na con-soin ar brú bhearna

ar clú ar orsoin fheadhma d’fheidhm.


36 Dot arm bundonn go mbriocht neimhe

neart gach troda tárraidh tú;

táth na Banbha ar an tuaigh thana

tarla fa bhuaidh cara clú.