firstLine"; ?>

1516. Ni dual gan chuimhne ar cheart righ $
Length: very long 52 1/2 (frag.)
Certainty: 1
Period:
  1. 16th mid
  2. 16th ult, less likely
Areas:
  1. Munster
Classes:
  1. eulogy mp
Manuscripts:
  1. King’s Inns 9 1747-51
  2. RIA 490 (23/N/15) MmcP UiLongain -1766
  3. TCD 1281 (H.1.7) c. 1762
  4. Jesuits Leeson St: I.L. 1 MmcP UiLongain 1759
  5. Mayn. C 43 Daniel O’Brien 1796
Motifs:
  1. nobility of ancestry
  2. function of poetry (awarding palm for fame)
  3. English conquest of Ireland
  4. naming poets, Lebor na Cert quoted
  5. reim rioghraidh, succession list
  6. cios, cain, tribute
  7. list of subject territories
  8. Highkingship of Ireland
  9. comparison of homeland with Highkingship
  10. historical precedents
Poet Christian Names:
  1. MacCon (King’s Inns 9, RIA 490
Poet Surnames:
  1. O Cleirigh TCD 1281, Maynooth C 43)
Patron Christian Names:
  1. Conchobhar m. Donnchaidh m. Chonchobhair
Patron Surnames:
  1. O Briain (3rd Earl of Thomond, 1553-81)
Apologue Subclasses:
  1. Death of Brian at Battle of Clontarf
  2. Caoluisge meeting:O Neill & Tadhg O’Briain
Meter Vars:
  1. deibhidhe
Poem:

Poem in printable PDF format

Ní dual gan chuimhne ar ceart ríogh

[RIA 490 (23/N/15), 203]

Mac Con O Cléire cecinit

[Deibhidhe, Dán Díreach]


1 Ní dúal gan cuímne ar ceart righ

ar eagla(dh) dul[a] a n[d]eimhmbrígh

seal le neart diobh da ndeachadh

bíodh an ceart ar cuímhniughadh.

2 Guais díobh gan dul air rabhradh

acht cion air gach cédchómhradh

cainn gach rígh do(dh) phréimh [leg. fhréimh?] ó tTáil

ní díobh féin gan fágbháil.

3 Táinig(h) iarla(dh) d’fuil Mhógha

rí(gh) ris nách cóir cómhróghadh

ceart ó tTáil dá mbeth a mbroid

ní creach gan chóir ó ttáinig(h).

4 Clár(r) Banba na mbeart an[n]amh

ag Dáil gCais do-chualamuir

an lá is lúgha tréan ó tTáil

an Mhúmha féach nách fuláir.

5 (I)s leo ceannais cúige[idh] Múmhan

gidh bé do bhedh ’na mhearúgha[dh]s

fríoth (a) déimhniúghadh le Dá(i)l gCais

rádh na seanleabur seanchus.

6 An lá nách leo Fodla air fad

le maicne Mhógha Nuaghad

a leth riamh do cheart ó Chonn

ní bhiam gan teacht ’na tíomch(i)oll.

7 Dá gcuid dúthchais riam gan roinn

ó A(i)th Chlia(i)th ní cúis merbhuill

go Teach Doinn is ré Dá(i)l cCais

an clar(r) do druím an dúthchais.

8 Dun(n) cCláir is Caithir Chinn Leis

Brúigh Rígh ní rádh anbfios

(i)s ó Dhun(n) Trí Liag go Leamain

do bhí siad agá sinnsiribh.

9 Fán Lios Mór-so Mho(gh)-Choda

ní córa Clúain(n) Rámhfada

láimh ré hÁbhain[n] Mhóir a-muigh

cóir ní fághaim ’na n-aighidh

10 A-táid cúirte clair(r) Múman

sgriobhta(dh) a ccairt ag Conqubur

mithid dul [i]na seilbh sin

nó cu(i)r re Téamur(a)r Tuaithil(l).

11 Da mbedh gan aoncheart oile [204]

acht [ar] lorg Bhriain Bóruimhe

fá leis fiadh Airt go húmal

Brian is cairt ag Conqubur.

12 Córaide do cheann ó gCais

mo thógha ag iaradh eolu[i]s

aithne dhúin san rian roimhe

gach glún go(dh) Brian Bo(i)raim(b)he.

13 Mac Donnchaidh triath nár t(h)ubadh

rí(gh) dárab comhain(i)m Conqubur

saor an torrachshlat daraigh [leg. toraidh?]

Donchadhmhic [leg. -mhac] caomh Conqubhuir.

14 Géar lór treise an tríair curadh

más fíor budhConqubhur

an tslat fá treise tédhlach

mac fá treise ag Toirdhealbach.

15 Tádhg mac Toird[ealbh]aigh fa teann

turr gaisge[idh] Gaoidioll Eirionn

[fa] glic um ghliaigh fá callma

mac [leg. mic?] Briain is mac [leg. mic?] Maghthamna.

16 Mic Conqubu[i]r na gcolg sean

na sudaine f[h]uair áiriomh

meic Donnchaidh do ling gach leth

nár fhill ó Chonquburr Cairbreach.s

17 Meic Murceartaigh Móir fá mór cúings

meic Toird[ealbh]aigh f[h]uair uirriom

meic Taidhg an t(s)ochair nár thím

do choithig gach aird d’Eirinn.

18 Meic Dómhnaill mhóir fá mór bloidh

meic Toird[ealbh]aigh nár tubadh

meic Diarmuide nár ear fear

préamh budh f[h]ialbhoige áireamh.

19 Meic Toird[ealbh]aigh fhéil(e) oile

mac [leg. meic] Taidhg meic Bria[i]n Bóruimhe

ag sin bun na préimhe o bfuil

a ccu(i)r ré chéile is cosmhuil.

20 Trí Conqubu[i]r croinn toraidh

Brian Murcheartach Maghthamhuin(n)

díobh fialbhloid(h) fá torcha(i)r tróm

Diarmuid dá Donchadh Domnall.

21 Cúig Thoirdhealbhaigh is trí Tá[i]dhg

d[o]-chuaidh a cclú os gach aonaird

crobhuing ríogh ré riar sgoile

ré ríomh go Brian Bóruimhe.

22 Ní foláir líom leth curadh [205]

ón gcrobhung-so ag Conqubur

cheithre trír is seisi[o]r sin

do gnim eision ’na n-aighidh.

23 A-táid suas san rian roimhe

ó Thá(i)dhg mac Briain Bóruimhe

cúig ghlúine is céd ’na chúmhaibh

an cliarr riur níor roinniodur.r [see 24d]

24 A(i)r áirmhíos san rian r(e)omham

do Dhá(i)l gCais ó Conqubur

geall a gclú riamh níor redhach [leg. rugadh?]

an cliar r(i)u níor roinnedur.

25 Do fhág[ai]bh(aigh) mac Lia(i)g Luimne[igh]

ag maic(i)ne Táil tuaMhu[i]m[hn]igh

geall acu tar fhóir Ghaoidhiol(l)

slata is cóir [do] craobhsgaoile[adh].

26 Mac Caise mór mac Longáin [leg. Lonáin?]

dár [leg. dias?] nár bréd [leg. nárb édir?] d’iongabháil

geall a cclú do(dh)-cháidh ó chogars

do crú Táil mur thógadar.

27 Do-bhéar geall do mur dhédhbhloidh

Flaná(i)n Mór mac Toird[ealbh]aigh

an chraobh do-chóidh ós fédhaibh

naomh budh cóir a creideamuin(n).

28 Ní léir dúin aonlocht oile

a(i)r mhaicne Bhria[i]n Bo(i)r(i)u[i]mhe

acht díoth sgéil (i)s óige ortha

móide [do-]dhéan (do) ghréasachta.r

29 Un (?) féin ó fuairis a fhios

cair a sean do sheilbh dhíolais [dhílios?]

do lean t’aicme riamh r(e)omhaibh

rian na cairte a Choncubhuir.

30 Cuímhne Uisneach Mhór Mhídhe

do bhedh uait fá ainbfine. [in margin to right fului]

[couplet missing here?]

31 Fán Téamhrach na ttullach ngla(i)s

a mhic Donchaidh do dhúthchus

taobh ré taobh ré haoinrígh don fhonns

is taom d’fíréanr a fhul(ul)u(i)ng.

32 Cíos cosanta clair(r) Muman

tabhair a thriaith ThuadhMhuman

fuair gach rí(gh) dot phréimh rómhaibh

do-chí féin ma fuaramuir.

33 Eoganacht mhór Caisill Chuirc

ná maith do mhaicne Ghearailt

do sgar an lá roimhe linn [leg. r-]

a-tá a n-aire air m’íntinn.

34 Fios do chíosa a cinn o tTáil [206]

duit-se budh tra(i)th da thógbáil

maith an uair lín[n] dá lean(a)muin(n)

mur fuair sin[n] (a n-oilleamhuinn) a sei[n]leabh[r]aibh.

35 Deith [leg. -ch] ccéd bó gidh bé oil(l)e

deith ccéd muc ós Musruídhe.

meath gach córadh [leg. cáir?] a cur a bfa[i]d

do cháin ag dol air Diarmuid.

36 Céd bó céd muc airna meas

ó uaithnibh dhuit is dílios

is céd damh ré dé(dh)namh air

cródh nacharr eimigh obair.

37 Céd deaghbhrat uaine ó Araibh (?)

duit mur cíos a Conqubu[i]r

céd bó is céd torc g[ach] ttí[ghe] (?)

dá chéad molt ní maithfídh[e].

38 Dá mhíle torc tróm an cháin

míle bó aga mbí baotháin

iomdha seanch(úich)aidh dá reic ruibh

dearbtur duit air na Déisibh.

39 Deith ccéd bó nách beag tora[i]dh

míle damh do dheghdhamhaibh

do cháin o cCorca Dhúibhne

sómpla air nách áil éagcúimhne.

40 Míle bó ní beag an cháin

míle torc tróm ré tógbháil

ó Chiarruidhe Luac[h](u)ra libh

d’fhianaibhr Cruachna is Caisil(l).s

41 Mo is mó ré n-áiriomh oile

cáin tsleachta Bhrian Bó(i)ruimhe

racha[idh] meath mo dhála de

leth na cána gan cúimhne.

42 Naoi ttríocha(dh) céd do cuímhne[igh]

fad chíos a-táid ThuadhMúimhnigh

luíghe ortha ní háil linn

a ccómtha a-mháin ní mhaoidhim.

43 Críoch Bhanba do bhi air éigin(n)

ag Brian mór mac Cinéide[igh]

ré dáil tséd gan iar[r]a[i]dh air

dá bhliagain deag gan deacair.

44 Do thuit a cCath Cluana Tairbh

ré sluagh Lochluinn na laocharm

ní dá bhreithr uaim is gidh eadh

an caithr do fuair dá aithfior.

45 Da bliaghain déag go ndéghraith

Murceartach mac Toirdhealbaigh

ger gabh an mhá(i)gh (fá fhé) Feidhlim(e) fein

níor fhan ar eining d’oi[gh]reir (?).

46 Fithe bliaghan ós Bréaghmháigh [207]

Murcertach mac Toirdhealbaigh

ag breith séd oile [leg. Oiligh?] uaine

oídhigh do éag aonuaire.

47 Do fágbhadh [leg. fhágaibh?] Murcertach Mór

grianáin oile [leg. Oiligh?] fá annsógh

níor fhéach sinr d’falaidh Ulladh

aonchrannr toraidh TuaMhuman.

48 Ríog(u)ra[dh] Múman fá mór teann

re (?) creidimh os cionn Eirionn

fithe triarr do chlannaibh Chuirc

a-nallainn do iuilr oirdeirc.

49 Tádhg Caoluisge gan iarraidha

tug(h) céd each fá órrs[h]rian(t)aib[h]

dá phréimh a ttúis a fhosda[i]g[h]a

d(o)’ Ó Neill a ttuis a thuarusd(h)ail.s

50 “Cuirthir ququ dhá chéad each”

do rá[i]dh Ó Neill go neimneach

“go(n) srian(t)aibh tar sruth a-nonns

gu(i)th don Brianfhuil do-bhéaru(i)m.”

51 Do fágbhadh leo leth air leth

na heich mur-aon go huaibhreach

tar ais níorbh á(i)l an bhronna[dh]

Dá(i)l cCais do-chuallamur.s

52 A ndhiaidh [a] ndeárnsad Ulaidh

as é a críoch a Conqubu[i]r.

ga lá is ám don fhosda[dh]

is tall a-tá an tuarusdul.

53 Easga soinnine síol mBloid

a sean uaire is edh táinig

reallta eo[i]l is léir linne

mur ghréin a ndeo(gha)idh doinnine.