firstLine"; ?>

1526. Ni gnath liaigh gan luach saothair $
Length: long 42qq
Certainty: 1
Period:
  1. 17th early
Areas:
  1. Connacht
Classes:
  1. eulogy mp
Manuscripts:
  1. NLI G 18 Conch. Og O Cruadhlaoich 1721
  2. RIA 340 (23/M/23) A.O Maolmhuaidh 1718
  3. RIA 1382 (23/O/73) T.Hickey 1814-30
  4. RIA 672 (23/C/21) E.Caomhanach 1816-17
  5. RIA 498 (23/B/24) 1816-37
Motifs:
  1. envoi to another patron: Aodh MagUidhir
  2. imagery for patron (liaigh)
  3. harrying
  4. mercenaries ?
  5. spartan life of warrior
  6. War with English
  7. keening women
  8. medical lore (cauterizing wounds)
  9. historical precedent
  10. illness
Poet Christian Names:
  1. Eochaidh (NLI G 18)
Poet Surnames:
  1. O hEoghusa
Patron Christian Names:
  1. Conchobhar
Patron Surnames:
  1. MacDiarmada
Apologue Subclasses:
  1. Cuchulainn: his protection of the Ulstermen
Meter Vars:
  1. deibhidhe
Poem:

Poem in printable PDF format

Ní gnáth liaigh gan luach saothair

[NLI G 18, 150a]

Eochaidh Ua hEoghusa cecinit

[Deibhidhe, Dán Díreach]


1 Ní gnath liaig gan luach saothair

foireas cách a cceadshaothaibh

ní hoptha[i]r liaig ’na liaig cháir

a n[d]ia[i]g f[h]ortaigh (?) an easláin.

2 Dlighidh gach aoinliaig d’othar

d’éis a chreacht do chneasadhadh [leg. -achadh?]

an luac[h] saothair as l(e)or lais

do lo[gh] traotha[i]dh a tinndais.

3 Cuige a-táim da thairraing soin

rioghacht mhaicne Mhaoil Ruadhnaigh (?)

clar sleasbhainte na síogh nglas

do líon d’easlainte is d’fiabhras.

4 Ar tochradh tug a fáilte

do thuit do thaoibh (a h)easláinte

a duire slím fiarglan fuilt

do siabhradh rinn a radhairc.

5 Ar ccúl do-chuaidh a tuigse

ríoghacht a cóig ceadfaidh-si

eang chleathlán fan gríanghlas goil

le fiabhras seachráin saobhthair.

6 Ní bhfuair furtacht le fada

a-ta ar chrích chlann nDiarmada

eang sgothghlas na cceadfiodh ccorr

othrus as éigion d’fulong.

7 Críoch Bhuille na mbruach mbainte

trean Gall dob í a heasláinte

fuinn craoibhgheala na cciogh nocht

nior ghníomh aoinledha d’furtocht.

8 Frioth léi-si da lucht páirte

liaig fhóirfeas a heasláinte

tír sgothróisgeal fa ttraigh tonn

laimh a hothroischneadh d’altrom.

9 Tar guais a galair fada

frith le ag deaghmac Diarmada

tulcha sleasfhoirfe na sean

orth[a] chneasaighte a céadchneadh.

10 Imcreachadh d’faghail sláinte

frith le ní a los miopháirte

crioch na ngeileas ttairmsigh tte

leighis ainmhín uirthe.s

11 Creachloisgthear coirp na n-othar

ar tí a ccorp do cneasaghadh

an tsearbhdheoch a[s] sí as sláinte

ge nimhneach í ar anbh[f]ail[t]e.

12 Do-rinne le ro ceana

leighis di dail deaghleagha

do bhrígh easrain an óigfhir

don tír easláin orcoidig.

13 Leighios tinn tug o thoradh

mor la tug Conqhubharra

fuil a chnis ’na ttir(i)mcheat[h]aibh tes

slius [leg. slis?] an imchreachaidh uirthe.

14 Da leighios do loisg athaidh (?)

na brui[dh]ne (?) a mBuill bansgathaigh

foghluidh caomhnus cuirte caidh

’s na dúinte um caomhRos Comain.

15 Do loisgeadh a lis corra

do hadhnadh a hithlan[n]a

im seanChruachain níor shámh dhi

’s laimh re leathbhruach[aibh] Luighne.

16 Ba minic tolcha troda

tus maidhme o Mac Diarmada

’na n-eanchorcair o fuil Gall

’s guin ar sheamcorpaibh saorclann.

17 Minic tug ag traotadh Gall

fir (ag) cách i ccuirteibh eachtrann

’s mna ag fiorfógail a bhfolt nglan

os riogonaibh a ccorp ccuradh.

18 Garrtha tuirseacha tinne

minic tug tuar inntinne

idir tonnlasradh treabh corr

ag lonngasraidh(e) fear n-eachtronn.

19 Mar sin do leighiseadh leis

foirche Bhuille an bruaigh féarghlais

(do) rug ciaidh don ithbeanaigh feil

liaig dob inchean[n]aigh eisein.

20 Le saothar ndoiligh ndocrach

le leighis ngrinn nguasochtach

fuair an geigeal traichtthe thais

sláinte o eig(h)ion a hothrais.

21 Mac Diarm[a]da ga daim ris

ni mmaite do a luach leighis

(inf)iath (?) an bruaigh lighghil lainte

far dhíbir uaidh d’easlainte.

22 Luach nach iongantach don fhior [150b]

sealbh cean[n]u[i]s criche a shinnsior

an eang linnte tonnbhog the

formad uimpe ní fhuigbe.

23 Fiu a ttarla do da ttocar [leg. do dhoch-?]

fiu ar chleacht d’anbuain d’iomachur

fiu a dheighbhearta dearbh an dail

sealbh na hoighreachta d’fagháil.

24 Fa Mhadh Loirg lor do phughair

fiu gach olc fuair Conchubhar

crioch na múr ttreadarsaidh tte

tnúth gurb eagcosmail impe.

25 Minic do bhí ar beag ccodail

o iarnóin go hadhmhadain

a ttruaill uir ghairbheidigh ghlais

fan mBuill bhfáingheigil bfearthais.

26 Minic do sinti an taobh tais

deireadh laoi laimh re Seaghais

gan suanleaptha gan craoibh cceoil

re chaoin [leg. thaoibh?] fhuairsneachta an aitheoir.

27 Minic fuair mur ceol ccodail

eimhghe ban ar breacmhadain

ar bhru eas ngeagtanamh nglan

ar ccreachtnugadh cneas ccuradh.

28 Ní ar deargadh leaptha luige

ní ar codladh na ar comhnuighe

an t-eigne on mBuill mbreic[mhín?] meir

do shúir seintir a sheinnseir.

29 Seanbhreath riamh o re na sean

idir uaislibh mac Mileadh

riogh[dh]acht do chionn a cosnaimh

san mhíonghort fhionn eadach-soin [leg. Eachach-?].

30 Gar bheag [damh?] da dhearbadh sin

breath na bfileadh uair eigin

bas cneachtdomain [leg. créacht-?] o Thoig Truim

re Coin ceadfudaigh Culuinn.

31 Fa buaighiortha an t-iath Ultach

go ttrasda teidhm diogaltach

clar sean na srollpobal sliom

o mhorchogadh fhear nEirionn.

32 Uathadh re haghaidh gach uilc

do bhiodh Cú na ccleas n-ordhruic

searc da ceadobair nir cheis

nir fheadodur teacht taireis.

33 Coimead mna ar a mac ochta

fedh gabaidh no guasochta

da leathbruacaibh fa díon di

do-niog creachbua(i)c[hail] Cuailgni.

34 Da measud eigis Uladh

do chionn Ultach d’an[a]g[h]al

gur breath claon ar car d’innme

a ttaobh re Madh Moir(s)[t]himhne

35 “Leath Uladh niorb folair linn

ar sgol Catfadh a ccoitchinn

snadm a ccor a cconmhail sigh

“a n-orlaimh Con an chleitin.”

36 Do bhi an traigh mur [a-]ta a-niogh

biaidh go brath do bhreith Chatfadhr

(Gaoidhiol) ní shloinim gi be re mbain

“oirroim don te le ttoilltair.”

37 Mo ina an roinn rainic cuige

do dhligh[f]eadh Mac Diarmada

d’fiadh beannbán na ngeigeas nglan

do sheanradh eigeas Uladh.

38 Roinn leithe a los a dochar

da measdáoi a bfhuair d’andochar

tig do ceartroinn [Coinn?] chuige

do cloinn dear[c]mhoill Diarmada.

[written here: ní=gnaith=coga=gan=coinsgleo]

39 Cliath dhuinte dhorus mbaoghal

muir anfaidh nach iontaobaidh

cosg tathaimh gasraidh[e] Gall

nat[h]uir amhsoine d’folung.

40 Leoghan morchlan[n] Maol Ruadhna [leg. Ruanaidh?]

fail oirtha go n-iolbhuadaibh

eigne teachttonn Boinne Breadh

céadcholl (c)oig[h]e na n-inghean.

41 Fear linghthe laithreadh troda

braithre phréimhe Diarmadaa

comhuirle ionrúin gach fir

rioghmhaighre [leg. ro-?] ó fionnBhuill éignigh.x

42 Fada dlighim da dreich ghloin

coimhniogadh Ao[i]dh Meg Uidhoir

iarsma churadh chuain Ile

sduagh Buille [leg. Uladh?] is ainmine.