firstLine"; ?>

1569. O cheathrar gluaisid Gaoidhil $
Length: very long 69qq
Certainty: 1
Period:
  1. 16th ult
Areas:
  1. Munster
Classes:
  1. Genealogical
Manuscripts:
  1. RIA 11 (E/iv/3) Aindr. MacCruitin 1727
  2. TCD 1294 (H.2.3) M. O Gorman
  3. RIA 88 (23/F/14) ?M. O Gorman c. 1770
  4. Mayn. C 95 Peadar O Conaill c. 1784
  5. Mayn. C 87b O Currys 19th cent.
Motifs:
  1. internal dating
  2. another patron Aod mc Aoda MegAongusa
  3. nobility of ancestry
  4. poets as one of several learned classes
  5. patrons liberality to poets
  6. listing subject territories
  7. place-names for ornament
  8. historical allusions
  9. landscape
  10. music (stoc, crot)
Poet Christian Names:
  1. Maoilin Og (RIA 11)
Poet Surnames:
  1. MacBruaideadha
Patron Christian Names:
  1. Uaithne mac Maoileachlainn mhic Uaithne
Patron Surnames:
  1. O Lochlainn (fl. 1594) d. 1617
Apologue Subclasses:
  1. Ollamh Fodhla celebrates 1st Feis Teamhra
  2. Arrival of Milesians
Meter Vars:
  1. deibhidhe
Poem:

Poem in printable PDF format

Ó cheathrar gluaisid Gaoidhil

[RIA 11 (E/iv/3), 49]

Maoilín Óg Mac Bruaidíogha cecinit

[date 1594 in qt 68]

[Deibhidhe, Dán Díreach for the most part]


1 Ó cheathrar gluaisid Gaoidhil

eol damh tré chóir ccraobhsgaoilidh

dream ór leathnaigh preamha a bhfad

sgéala an chethrair ór chlansad.

2 Ar shliocht cethrair cneasda a ríomh

fuair Banba brugh na ndeighríogh

na fóid bheannrua[i]dh fá bhrat(h) fiodh

a ttáid deaghshluaigh mac Míleadh.

3 Díobh-san Ír na n-iorgal tte

(i)’s Éiriomhón céidrí(gh) ar ccríche

’s is díobh Íth 7 Éibhior fionn

go líon bhféinedh et bhfithchioll.

4 Ós iath Fódla ní fes damh

d’féin Gaoidhiol na ngleodh n-urlamh

tulcha lethna fá mín muir

acht síol na cceithre cceap-soin.

5 Labhram d’Ír na n-éacht bhfeardha

sinnsior slóigh na s[e]ínEamhna

déar dílionn an cheithre chep

an beithir shidhsheang shroillbhreac.

6 Lé cloinn Ír na n-arm seans

a n-íoc fasdógh na bhfileadh

dream s(o)in nách séadmhaoidh sochar

céadlaoidh gach fíor (leg. fhir) ealadhan.

7 Tairgfe[idh] mé fromhtha a[n] snas [leg. fras?]

sliocht Ír an uair-si d’amas

lucht na múr(r) bhfionnchorr bhfleadhaigh

tímchioll a nglún ngeiniolaigh.

8 Cóir a bhféachain [leg. ndé-] don dul-so

sliocht Ír nách cailg comharsa

gach fear díobh bearar [leg. béarthar] go a bhun [50]

síol na ttréanchon nár tubadh.

9 Tamhain d’f[h]íodhbaidh f[h]uinn Bóirne

[is] chuige a-tá ar ttarraig-ne

is fiu a dheaghbhlaidh déanamh air

rédáimh [leg. rédhamh?] don ealmhaigh Ulltaigh.

10 Uaithne an cédghlún fár chum mhe

mhic Maoil (s)Eachloinn meic Uaithne

aigne neamhchruinn shaor shnaisréidh

Mao(i)l (s)Eachloinn a n-athair-séin.

11 Dob é an té-sin do thuirmheas

ceann aidhe na n-ogailghreas

mac Rúdhraighe fá tenn troid

ní a cceann turbhuidhe thriallaid.

12 Úna is Donchadh ’na dhiaigh so

go hAna Bacach do-bhéar-so

lorg an chethrair do chin uaidh

ag s(o)in ferchoin na bhfionnshluaigh.

13 Brian Maoil (s)Eachloinn orra soin

sliocht Mhaoil (s)Eachloinn ón ársaigh

dream gan dimiadh ré díol sgol

Irial díobh et Donchadh.

14 Ón mBrian-so sliocht bhoigréidh Bhriain

léigiom seacha sliocht Íriail

is ó Dhonchadh an taobh thoir

sortha(i)n na ccraobh is cumhain.

15 Dá bhráthair oile aithne dhamhs

ag Ana Bacach bladhmhar

nár donnadh ó dheabaidh rann

dlighter [leg. dleaghair?] slo(i)nn(i)odh na saorchlann.

16 Cuibhreannaigh san taobh-so thoir

díobh Mathghamhain mac Donchaidh

(i)s Conchubhar medhraighe mear

nior leanbaidhe (é) ré a laoidheadh.

17 Sloinnfiod d’éis Ana Bhacaigh

Donchadh is da ndeaghfhlathaibhr

Congalach ós a ccionn soin

an mionn comhramhach ciall(dh)aigh.

18 Ó Chongalach chláir Neachtain

a-tá mac mic Mhuirchiortaigh

cuibhrennach ón ttaoibh-si thiar

gan daoirse is gan dimhiadh.

19 Ós cionn Chongalaigh sa[n] chraoibh

sloinnfiod budh sloinne neamhchlaoin

Amhalgaidh Mao(i)l Seachlainn na sleaghs

craobh do ghealchoill na nGaoidheal.

20 Amhalgaidh Mao(i)l (s)Eachloinn oiles

is Lochloinn learg Siudaine

Amhalgaidh fer fa fraochdha a ttóirrs

’s an meirfherr laochdha Lochloinn.r

21 Ón Lochloinn-si darb ceap Corc

muinntior Lochloinn na longphort

dob fhiu stuaidh bhairrleabha(i)r Breagh

[na] sluaigh d’ainmneadhadh uadhuibh [leg. -sean?].

22 Síol cConchubhair Chorcmo Rua(i)dh [51]

a-nois deaghluim fá deghshlua(i)gh

an chuire do chuain Mheidhbhe

’s do shlua(i)gh mhuighe Múirtheimhne.

23 Gur roinn Lochloinn leath im leath

is Conchubhar cruith suaimhneach

fuinn chorra an dá Chorcmo Rua(i)dh

níor dhulta orra d’aontslua(i)gh.

24 An leath siar ón sia foghail

cuid an churadh Chonchubhair

gabhas Lochloinn an taobh thoir

níor chlaon ccomhthro[i]m an chlann-soin.

25 An chríoch do thogh Lochloinns

annamh críoch ’na comharchuing

ar tiorma ’s ar thorthadh [leg. -ibh?] fiodh

ní hiomdha a haithghin d’oirer.

26 Tír fá tíghe torchair cuan

tír na n-aoiltreabh bhfionn bhfeghfhuar

tír is sia a n-aghaidh annlucht

’nar lia arr et abhollghort.

27 Tír iona lia labhra stoc

is ceol taighiuir téad mbeannchrot

tír ’na sia a(i)n mhídhe fá mhuirn

ionar lia file et fíonchuirm.

28 Tír iona lia lucht siubhail

brúghaidh et breithiomhain

is leagha (dhaibh) ré leighes cneadh

et mesr feadha ag faoisgedh.

29 Tír fhonnghlas is ainmhian bruith

ionar lia ollamh is annruith

is órd crábaidh ré cúl ceall

[et] múr sádhail et sídhghleann.

30 Fian Bóirne na mban leabhair

ní beag é dá n-uaisliugadh

gach a ttarrthaidh díobh dúthaigh

san tír náraighr neamhchúthail.

31 Síol cCuirc na ccéimionn ccalgda

do dhearbh iad d’fuil (?) saorchlannda

aicme dár dhual [leg. dúthaigh?] díol sgol

a mbí[odh] fúthaibh ag foghnamh.

32 An Lochluinn cia dár cuings

mac merchobhsaigh Mhaoil S[h]eachlainn

mac Arga ar nach cluinter cair

muinntior Arga is uadh-soin.s

33 Samhragán Flaithbertach fial

Dubhrois Reachtabhra roimhian

mac laoch Dubh dá Chríoch ’na ccenn

ara ccur do bhír Buirionn.

34 Maol Dubh is Fuilne Fuilioch

Seanach na sleagh ruinnghoineach

Aimhirgín is ár n-aigh [leg. n-úidh?] air

do chlaidhimlibh múir Murbaigh.

35 Tál ó ccantar Carn mac Táil

Broc is Conbhroc cuing nemhnáir

Osgar Meisin dúin dealbhdha [52]

do dhlighfiodh [leg. dhleiseadh?] múr mínEamhna.

36 Meisin Suiliath budh sean clú

Earc is Osgar is Onchú

Neachtain Athchorb na n-arm naoidh

a spairn cathcholg nách claontaoidh.

37 Aodh Ghnaoi an gha leathain leabhair

Aidhbhleith an ghraidh ghaisgeamhuil

Meadhruadh is ollamh na bhfer

oiredh [leg. orradh?] deaghdhuan an dias-soin.

38 Deidé is Eochaidh Corc cennruaidh

Feargas Ruis ruithenruaidhs

craobh Fanat freamh na fola

fea(d)gh an ránag Rughradha.

39 Rígh Éirionn an fhuinn tarthaigh

Rúghraighe an rúin neamhmhaithfigh

flaith cheannso ar nach ccuala trom

is ua(i)dha [a]n dream-so a-deram.

40 Magh Ránuill nach réigh muighe

Uí Fhearghail na hangoile

fuinn taobhghlasa nách tréig fiodh

is Méig Aonghuso ón oirer.

41 Ua Loingsigh d’uaislibh Uladh

clanna Céir chláir fhionnMhumhan

gasraidh chrodha lán gach lios

Uí Mhórdha do chlár Laoighis.

42 Uí Cheallaigh chláir Cuailgne thoir

is Mac Giolla Réigh Riabhaigh

do bhuing gach fuil dá bhfolaibh

Uí Du[i]bh-loinn Ui Leathlobhair.

43 Uí Dhuinnsléibhe an lúidh neamhghainn

Uí Innéirge Uí Ghníomhuill

dá threibh gan oilbhéim orra

Uí Dhroighnéin Uí Díchiolla.

44 Uí Mhaoilmhiadhaigh nár mhín fuaim

is dáil míleata medhruaidh

a-nall fíorbhun na fola

is clann lionmhar Labhradha.

45 Don chraoibh-si fós Fer Muige

is Uí mBéice a Benntruighe

ferchoin fhuartha fhóid Cobha

is óig uallcha ó nEachadha.

46 Mar sin ghabhlaid [na] gaolta

uaithne iomchras easaonta

neamhchóir a bhfuagra as a bhfonn

seachnóin Fódla lé forlonn.

47 Leanfad don lorgain dírigh

d’éis cuartuighthe is cóimhshínigh

is laoch soin d’fionnmhaigh Eamhna

nósmurr shiubhlaigh shinnseardha.

48 Sitric is Dubh caomh cretbhán

Foghmhar ann is Airgiodmhár

síorlámh líonr tacharr díomsaighr

fionnr is brathr don bhuidhen-soin.

49 Labhra Cairbre nár chlaon rath [53]

Ollamh Fód(h)la na bfhianchath

cura[i]dh ’sa mbuaidh nach bearthar

Ulaidh is uaidh ainmníghthior.

50 Ag so an céidrí(gh) cian ó shoin

do chum feis Temhra(ch) a tTeamhraigh

taighleoir fionnmhuighe [leg. -mhagh?] mú(i)r nUladh

is mú(i)r n-iomghla(i)n n-ollamha(i)n.

51 Fiachaidh Fíansgothach an flaith

Sedhna Airt Airtre Eachach

Éibhric Éibhior 7 Ír

léir neimhghlic déanamh doighníomh.

52 Deaghlam(h) sonn an sliocht áighe

tar chloinn Mhíleadh Easbáine

go líon tréinfher ’na ttionól

Ír Eibhior is Éiriomhón.

53 Beir uaim an cethramadh cep

Íth mac Breoghain na mborbghleac

ní sliocht tacair sliocht na sen

bíodhr nách do mhac(h)aibh Míleadh.

54 Ón ccethrar-so reacaim ribh

do ghabhluighiodar Gaoidhil

ceithre taca do gh[e]abh grei(dh)m

gach ré seal aca d’Éirinn.

55 Ag so tuairim aonroinn uaim

go hÁdhamh ó Ír Armruaidh

óigfhir nár chleacht a ccáinedh

seacht ccóigir ré a ccómháireamh.

56 Do chuir mé saordha an snuidhe

d’uaislibh préimhe [leg. fhr-?] Rúdhraighe

bláth na fóirne-si ón ttaoibh thuaidh

a ccraoibh chóimhnesa a ccomhuaim.

57 Tarla díobh-sain suaithnedh linn

cúig rígh fhithchiod ós (ós) Éirinn

múr Teamhrach fan tslatchoill shean

ó dhá[gh]chloinn mherdha Mhíleadh.

58 Tríocha(t) rígh oile a nEamhuin

don ghasraigh óig fhíonfhleadhaigh

ós cóigidh na bhfiadhchladh bhfionn

cúigidh iathmha(i)gh na hÉirionn.

59 Naoi ccéd bliadhain do bhí soin

tír Uladh na n-óg n-oirdeircr

tír ionar mhíochuid ré mes

fán ttriocha[i]d rígh do ráidheas.

60 Ar chuirios díom druim ar dhruim

budh é mac mic Uí Lochluinn

dream do chosain clo(idh) Uisneach

ró thosaidh an tiomsach-soin.

61 Fada an uidhe aonlaoidh dhamh

dol ar cuaird uaidh go hÁdhamh

’s a-nall tar mh’ais go hUaithne

nách tais a n-am iombhuailte.r

62 Aithne dhamh dúthaigh a shean [54]

Oileach Néid nách nuaidh déanamh

port flatha as nár tóirnedh truagh

’nár hóirnedh Macha Mongruadh.

63 Ráith Eamhna na n-amharc réigh

longphort chloinne Ír éi-séin

im Shionuinngnáth nach serg grian

ailgedhr oiriorbh(bh)lath Oirghiall.

64 D’áitreabh sinnser sluaigh Bóirne

iathmha(i)gh glan(a) Dúin Sobhaircer

’sa[n] fiagh fionn-so um na fedhaibh

ionnsa a holl [leg. thriall?] a ttuadhMhumhuin.

65 Maigh Líne ór luighsiod a-noir

dar leat ní dóibh budh duthaigh

dar let ní leo Loch Feabhail

’s a dhath mar cheo a ccineamhuin.

66 Ar chuid chríche chloinne hÍr

a-táid ó Éirne uichtmhín

síol ríghNéill go Tráigh tTuirbhe

ós clár mhínréigh Mhodhairne.

67 Ó shíol gColla ó chlannaibh Cuinn

doibh is dúthaigh na deaghfhuinn

dá héiliúghadh madh áil dol

do rádh (na) seinleabhurr seanchadh.

68 Sé chéd acht sé bliadhna a-mháin

míle ó choimpert Críost chomhláin

Rí an Luain an tur\. (?) [leg. tuir] fá treise

go huair cumtha [leg. cuir?] na craoibhe-se. [date 1594]

69 Aodh mac Aodh[a] an ualaigh thruim

meic Aonghusa an fer comuinn

cenn na n-óg nách adhlaig(h) ra(i)th

da n-adhraid óig Ó nEachach. O...