firstLine"; ?>

1774. Tainig lean do Leith Mhogha $
Length: long 42qq
Certainty: 5
Period:
  1. 16th ult
Areas:
  1. Munster
Classes:
  1. elegy mp
Manuscripts:
  1. NLI G 992 Nugent MS c. 1577
  2. RIA 1 (23/D/14) 17th cent. ?Offaly
Motifs:
  1. envoi to Michael archangel
  2. Hostages
  3. nature mourns
  4. subjects exposed by patron’s death
  5. contrast btn past joy & present grief
  6. general grief
  7. poet’s own mourning
  8. poet on grave
  9. patron’s reward in Heaven assured
  10. renunciation of the world
Poet Christian Names:
  1. Aonghus (NLI G 992, RIA 1)
Poet Surnames:
  1. O Dalaigh
Patron Christian Names:
  1. Diarmaid Fionn mcDomhnaill mc Cormaic
Patron Surnames:
  1. MacCarthaigh
Meter Vars:
  1. deibhidhe
Poem:

Poem in printable PDF format

Táinig léan do leith Mhogha

[NLI G 992, ‘Nugent’, 42v]

Aonghas O Dalaigh

[Deibhidhe n-imrinn fada, Dán Díreach]


1 Tainic léan do leith Mhodha

nach bí a n-aire ar aontugha

ar thuit do leith mhóir Mhodha

lór do chleith a gcedfadha.

2 Leath Modha mó iná gach sgéal

tuitim a nGaoidheal nguistrén

na slúaigh throma truagh an lén

gan luadh orra acht a n-uirsgél.

3 Tuirseach bonaidh bhím dá los

múith m’aigenta as trén thógbhos

gin gur hé do-niam a-nos [43r]

a Dhé as cian ó do chodlas.

4 Do gadadh ní gasraidh bhuan

a Mumhain na múr n-iondfhuar

feile agas saoire na sluagh

as treide daoine ndiombúan.

5 A Fhódla rob aoibhind duit

ga bfuair tu an teidhm ro-d comhloit

lór truaidhe re taoibh [ar?] tuit

ar sgaoil do chúaine Cormuic.

6 Do sgaoil an sgeal ro-m loitfe

an chland-sa ’s ní comhruicfe

saodhal croind ar [tí] [t]uitme

do bhí ’gár gcloind Chormaic-ne.

7 Bás einfhir diobh día do ghoimh

do laghduigh loisi ar ndomhain

sluadh Gaoidheal ge gerr o shoin

ar sgaoiledh tre chend gCodhail.

8 A chland Eóghain nach ob troid

o nach ticc an té íarrmaid

madh fail na féaghaid a mbroid

dénaidh bhur ndail tar Dhiarmuid.

9 Diarmaid Fiond leandan Lemhna

dursan úir fá a [fh]iderla

a-nochd ní moide ar meanma

m’oige ar dtochd mo thigherna.

10 Bás í Charrthaigh an cnis ghil

in bhur gcroidhe a chland Eimhir

as bead sochraide mar sin

a ndochraide d’eg éinfhir.

11 Braighde sna bliadhnuib-si a-nall

úathuib gá ábhra núamhall

fulang dhaoibh [...] fa doladh nGall

as moladh do chraoibh Chualand.

12 Ní gabhthar uainn anba an cor

bráighde ach clann riogh as ríghan

ni rucc ó Dháil Chais ar crodh

ach a nglais lámh do líonadh.

13 Tucc doinend dár ndíon ar bhroid

mac Édáoine an fhuilt fhíarloig

gébhaidh Sionand le siol mBloid

ionand ’sar ndion do Dhíarmuid.

14 Gach buinde trén gach tond mhear

a bfhúaim as cían do-cluinter

tucc o Ghúaire a nglór na sreabh

lór a truaighe acht nach tuicthear.

15 An adhaidh d’eis fhír Bhoirche

d’fhágbhail a n-úaidh bhéaldoirche

mairg tair ’sgan a tocht chóidhche

pláidh mar olc na hénóidhce.

16 A Mhumha mhór-sa mheic Con

a-tá ar dtuitim a comhladh

siaide gu gcualaidh cend Dor

drem an úamhaidh ’gá húrladh.

17 Rucc flaith Clíach gidh cuich rucca

geall gaisgidh geall fíalbhuga

neach gan chor gcána chuga

as dana ar ndul Díarmada.

18 Mac Domhnuill do dhul ar ceal

do-bher mo bheith gan chuireadh

anáir ní fhághmaid re headh

tárnaig fagháil a bhfuidheabh.

19 Nach toirseadh tascc an Mhuimhnigh

bainchéile an rígh rathbhuidhnigh

dul re sdúaigh lesa Luimnigh

fuair Dubh Esa d’athchuinghid.

20 Tré mharthuin don dara mnaoi

mo a cháoine ’ga ceibh ngégnáoi

ed ag Duibh Chabhlaigh ’gud cháoi

a thuir Charma[i]n réd chédmhnáoi.

21 Luchd do thicche ag techd a-mach

’na hshochraide mhór mhenmnach

as dot eag do airgfeadh cath

a gheag Thaillten do theghlach.

22 Ar an bhfhod fa bhfuil do chorp [43v]

treigfead aoibhneas na n-ardfphort

me ar an uaidh agas í ort

da ní dod bhuain don bhandtrocht.

23 D’úaidh an riogh nocha raghsa

na an broineach mor mallbhan-sa

daoine coirthe ó theachd tharsa

na seacht dtroighti talmhan-sa.

24 A beith ar Diarmaid Dhúin Ghuill

don uaidh as uime dheachraim

a lícc-sa ar a mbíod mo bhuind

ni díot-sa a liog do leanfuinn.

25 An t-anam ’sa chli chuga

mac De muna dhíanruga

dul ar sal as é m’uga

do ghradh Dé agas Diarmada.

26 Re Diarmaid do déaghladh me

léir ar ar dtuirrsi thrúaidh-ne

as gearr do dheachramar de

’s níor hsheachnamar cend gCuailgne.

27 Gearr bíos fear ag fadháil chuir

téid an bioth mar chuip gcubhair

léigther dom chois mé don mhuidh

nochan é a-nois a-nuraidh.

28 Mac meic Cormuic chríche Fáil

fríoth a mhoirn meisde a fadail

ní fhaghmaid dí ar dtocht í Tháil

ní as bhudh olc ar n-anair.s

29 Do ádhras o áois leanaibh

d’úa Chormaic mheic Mhuireadhaigh

gan dol corn damh ad dheghaid

achd a chor orm t’oileamhain.

30 D’éis a cháomhthaigh ar chlúimh dte

d’éis chomhoil churadh Éirne

m’áineas mar ré ag dula dhé

mo chum[h]a mar é ag eirghe.

31 Diarmaid Mág Carrthaigh chúain Den

deisccert Eireand do fhuaidhfedh

cedbharr na bhfond trésan bhfheur

búdh édtrom madh trom tuairther.

32 Aonach túaidh mar sin ná sáoil

ag síol Chuirc nar chleachd miontaoim

gan dáil n-áonaigh fá ghort ngáoil

a sháodhail as olc t’iontáoibh.

33 A cuirp ríogh na rath bhfhleadhmhar

tucc mé a-nocht go neimhsheghmhar

sgaoileadh t’fhéine as máoith mhenman

láoich da cele ag ceileabhradh.

34 Truadh lem a n-inbhe ar n-éag dhuid

fían Chaisil gin gur caraid

maith leo gan toigheachd ón troid

t’oireachd ó ghleó ni ghabaid.

35 Ar dtuitim dó día do sgís

feadh blíadhna bhíos a n-éinmhís

teaghlach nach ragham a-rís

do thadhall Teamhrach téidhmís.

36 Tuirrseach an tráth-sa a-táid fir

san Mumhuin échtuigh áirgnigh

rí Broine do bheith ar nimh

ag breith a gcroidhe ó chairdibh.

37 Do cheandaigh ghnáoi do ghabh sheilbh

do thúair nemh naomhtha an frithfheidhm

nir sheachain sdúadh Bhearbha beirn

acht madh berna fhúar ithfeirn.

38 Dá adhbar a hanfaidh mhir

d’éis ríogh Béire an bhairr ghlúinigh

tond Chlíodhna ag caoinedh a fir

’s ag máoidheamh dhíomdha an Dúilimh.

39 Do creidedh cealg an ollaimh

d’éis ríogh an ruiscc núamhongaigh

a rádh gur mair cleath Chomair

ar gcreach as air fhuaramair.

40 A ndeaghaidh Dhiarmada find [44r]

cred feasda ar bfheidhm a nÉirind

an gar nó an nemhghar uadh ind

dá dhearbhadh trúadh nach téidhim.

41 Mac Éadáoine fá hard stair

as Domhna[i]ll mha[i]c Mhég Carrthaigh

do dhíon shlógh Muman ni mhair

pudhar mhór gan a marthain.x

42 Míchéal ar mbreithem brátha

don chruinde as craobh núabhlátha

bioth mur tá gacha trátha

agár ndíon lá an luanbhrátha. Tainic...