firstLine"; ?>

1831. Tobar fireinigh Fir Mhanach $
Length: long c. 33qq (unfinished?)
Certainty: 1
Period:
  1. 16th ult
Areas:
  1. Ulster
Classes:
  1. eulogy mp
Manuscripts:
  1. Copenhagen Ny kgl.Saml.268b 16th c.
  2. RIA 540 (C/iv/1) Aodh B. McCruitin 1713
  3. TCD 1361 (H.4.20) T. O Neachtain 1725
Prints:
  1. transl. Greene DMU no xii
Motifs:
  1. imagery for patron
  2. patron’s banquets
  3. liberality to poets
  4. prowess in battle
  5. harrying
  6. spartan life of warriors
  7. war with Foreigners
  8. cios, cain , tribute
  9. legal maxim q. 11
Poet Christian Names:
  1. Fearghal Og (RIA 540)
Poet Surnames:
  1. Mac an Bhaird
Patron Christian Names:
  1. CuChonnacht
Patron Surnames:
  1. MagUidhir d. 1589
Meter Vars:
  1. seadhna
Poem:

Poem in printable PDF format

Tobar fíreinigh Fir Mhanach


[Greene, David: Duanaire Mhéig Uidhir, Dublin, 1972, poem 12]


1 Tobar fíreinigh Fir Mhanach,

maoine ar chléir ní choiclid súd;

ag so an tond gan trágh ’na nualán

trom dámh ar an fhuarán úd.

2 Ar bhreith cléiri más cóir anmhain

d’éis gach cuarta dár chuir sé,

dá mbé an clú gan orra a iomchuir

ar chrú Colla is inchuir hé.

3 Cur a anma ós uaislibh Banbha

do bharr tesda tuillid súd;

a n-esbhuigh cruidh ón chléir dhuilidh

ní léir don fhuil Uidhir útt.

4 Sé agá agra ar fhiodhradh mbaissi

a mbreth féin nach bhfaghar dóibh;

Cú Chonnacht ac díol na dáimhe

ac sníomh dondalt fháinne n-óir.

5 Énchnú mullaigh maicne hUidhir

ar iath mBóinne biaidh a chairt;

fada co bhfríoth orra a n-anma

Colla dá Chríoch adhbha Airt.

6 Cú airdfhiadhaigh fhola Fiachaigh

ar Fiadh Chobhthaigh ag cur lín,

toil don fhuairshreibh tar fhíon d’ibhe

ag guaillidh ríogh Tighe an Trír.

7 Gan anmhain re héirghe maidne

moch do fágbhadh le féin Gall

áth na gliadh fán chloinnsin Colla,

gur tsoillsigh grian orra ann.

8 Moltar uaidhe d’aithle comhlaind

clanna rígh do réir a lámh;

sé dá mhaoidhimh fá dhíon duille

gníomh gach aoinfhir uime a n-ágh.

9 Dob fhiú a thendál ar teacht geimhridh

fa ghlas reóidh nach raibhe sriobh;

dé fa thír ón fhuilsi Uidhir

do tsín chuisne cuiridh cion.

10 Fada ó chéile idir chloind Uidhir

ealbha laoch le locthar síodh;

do bhen sgaoileadh a cloinn Cholla

do roinn aoidheadh orra im fhíon.

11 Do tháin laoch, a mhic Mhég Uidhir

ós iath Temhra togbhaid brat;

ní ró le coin acht a chédchion

mó iná soin a léigthi[o]r lat.

12 Séla t’fhedhma ar áth an chomhloinn

- a Chú Connacht chosnas ruaig -

do aithin fer fuaim do throda,

a thegh suain gérbh fhoda uaid.

13 A-táid a-nú do nós Ailill,

a ua Sheaáin tsires treass,

na trí tréighe fád thuind menma

ór thuill céili Meadhbha a mheass.

14 Guais dot mhaoinibh méd an tuile

do thonn fhéile ó phort co port;

do an, ar ccar chuairte timchil,

an bladh d’uaitne imchuir ort.

15 Ó Loch Feabhail co fiadh mBóinne

ní bhí tír nach ttoibhghe cíoss;

ag sin do nós rér ccrú Cuinn-ne

- gach cú a dtós a bhuidhne bhíoss.

16 T’fhoghla meinci, a mhic Con Condacht,

ar chrích Life, lór do chert,

iomdha uait fá fhionnmhoigh Midhe

fiodhbhaidh tré bhuaic tighe ac teacht.

17 Do shliocht do chuarta ar chrích mbiodhbhadh

le brat feoir co bhfolchar raoin,

iomdha fár bhfiadh Airtne ót fhoghail

rian cairti ’na chonair chaoil.

18 Fáth do mhímhenma, a mhic Shiobhán,

sluagh Danar co ndeachaidh tort;

do bhí cothair dóibh ’sa doighir

do fholaigh tóir oirir ort.

19 Cuairt oirir co hionChon cCulaind

a ccend berna beiridh tú;

a dtús tachair re crú Colla

do dhathaigh tú cronna a ccrú.

20 Iomdha fáth fá bhfécha h’inntleacht

d’egla deabhtha do dhul tort;

do léigis creich róibh co roiréidh

co breith do thóir oiléin ort.

21 Méin gach éinfhir don fhéin Mhanchaigh

míne am chomhól, cruas a bhfeidhm,

ní husa ríoghna ar fedh bhfleidhe

an díorma fer bheire a mbeirn.

22 An fíon chendchar le cloinn Eachach

iomdha tír óa dtéid gan reic;

nír leicthi ad leith aithne an fhíona

co beith d’aithle a dhíola deit.

23 Foghail do chruidh ní ceird nuaidhe

do nós an tuair tig gach gort;

ní déntar libh deibhiodh ndíola

deiriodh a ttigh fhíona ort.

24 Mó as iongnadh bhar n-iarraidh comhloind

a ccrích bhiodhbhadh begán sluaigh;

maoiter libh do thabhach troda

Fir Mhanach gurbh fhoda uaibh.

25 Beg a dtoil do thighibh leabtha

líon catha nach connmhand geiss;

foghar baoth[ghlóir] do bhend mbuabhuill,

err maothshróill ar luaghuill leis.

26 Imdha ad chobhlach a ccuan ainiúil

aithchi gealbhas ar gné subh;

dob fhiú h’iomramh re bél mbuinne

fiodhradh mér a nduinne ag dul.

27 Nírbh fhuláir dó a ndiaigh a dhiomdha

adhnadh bruighne gur bhac súd,

do gealladh síodh lat dot lethtol

do mhac ríogh ar bhfeacadh fúd.

28 D’iomad rífhledh [fh]réimhe hUidhir

nírbh éidir dólbh dénamh tort;

do fágbhadh leibh fuidheal fleidhe

cuiriodh co fleidh eile ort.

29 Damh ríghealbha fhréimhe Colla

a ccrích bhiodhbhadh dá mbeith sé,

lá fa fhíon ar eighir Siobháin

beiridh líon órbh ionáigh hé.

30 Laoich ag gluasacht le gaoith fheirgi

re hucht gliadh ní ghabhoid cert;

éigion claochlódh do chronn fhagha

tonn ’sa mhaothshróll tana ar dtecht.

31 Ar ndol tríotha dá thréd mhíleadh

medh do Ghallaibh gort gan fhál;

lúdh arthraigh ag béin re buinne

fán fhéin Manchaigh uime a n-ágh.

32 Dob fhiú a ccoimiling a ccend berna

nach bí a fhian a n-egar chruinn;

gabhthair leo do leithligh tslighiodh

do dheithbhir gleo ar chineadh Cuinn.

33 Fonn Éirne na n-oirer sídhe

sé dá threabhadh co trácht chuain;

gar dá oire do bhen brughaidh

fedh a throighe a dtulaigh tuair . . .