firstLine"; ?>

1875. Trom an suan-so ar Shiol Adhaimh $
Length: long 37qq
Certainty: 3
Period:
  1. 15th mid
Areas:
  1. Connacht
Classes:
  1. religious
Manuscripts:
  1. TCD 1318 (H.2.16) pseudoYBL 15th c.
  2. TCD 1340(H.3.19) 16th -17th cent.
  3. RIA 249 (23/N/13)?MmcPUi Longain 18c
  4. RIA 492(23/G/27) M. Og OLongain 1795-
  5. Mayn. M 96 M. Og O Longain 1817
Prints:
  1. transl. McKenna, DDe no xvii
Motifs:
  1. role of BVM
  2. brevity of life
  3. Sex Aetates Mundi
Poet Christian Names:
  1. Donnchadh Mor (RIA 249)
  2. Tuathal TCD1318Cat or 544Tadhg OgDD
Poet Surnames:
  1. O Dalaigh
  2. O hUiginn
Apologue Subclasses:
  1. Cain and Abel
  2. Babel
  3. Pharoah’s host drowned
Meter Vars:
  1. deibhidhe
Poem:

Poem in printable PDF format

Trom an suanso ar síol Ádhaimh


[McKenna, L.: Dán Dé: The poems of Donnchadh Mór Ó Dálaigh, and the religious poems in the duanaire of the Yellow Book of Lecan, Dublin, 1922, poem 17]


Tadhg Óg Ó hUiginn .cc.


1 Trom an suanso ar síol Ádhaimh

gan chuimhne ar a gcompánaibh

síol Eabha do ghnáth ’gá ngaid

a mbeara do chách codlaid.

2 Do thuit ar chách codladh trom

ó do bhean Eabha an t-ubhall

gach duine ág is arsaidh

uile a-tád san tathamhsain.

3 A dhuine óig leis nach áil

musgladh i measg a chonáigh

id chadal ceadh fá dtaoi-se

do gadadh t’fhear éanaoise.

4 I gcuibhreach is na ceanaibh

a-nuas ó aois óigleanaibh

a-tá mé im shuan do shunnradh

a Dhé is truagh an tionnubhradh.

5 San tsuan trom i n-a dtá mé

do chaitheas urmhór m’aoise

cuma a dteasda uan dom aois

gan shuan feasda acht go bhféadmaois.

6 Re méad do fhulaing Dia dhamh

budh truime chách ar gcodladh

ar suan go dtrásda acht gér throm

grásda uadh muna fhagham.

7 Baoghlach dhamh a Dhé nimhe

d’éis goidthe mo ghuaillidhe

beag nach ránaig an t-éag inn

créad fá dtámaid ar thoirrchim.

8 Don tsaoghal aithghearr fhallsa

gach lá dá dtéid thoram-sa

gion go ndearna mé musgladh

bearna as mo ré rugasdar

9 A-tá dá dtíosadh a am

an bás d’áirithe agam

nó go n-aimsear an uair cheart

an aimsear uaim ag imtheacht.

10 Ní léig an Coimdhe dá chloinn

fuireach as mhó ar magh dtadhaill

fearr don lucht an lá thiocfa

a-tá re hucht n-imtheachta.

11 Gá dtám acht dá dtuige mé

mar ghadas Dia na daoine

ní mhaoidhfe mé aoinfhear d’fhás

ní chaoineabh an té theasdás.

12 Don mhac nocha maoidhte sain

an oidhreacht fhuair ón athair

rachaidh fós an fear as so

an sean ar tós má theasda.

13 Fear an uabhair ní airigh

go mbí an t-éag dá ionsaighidh.

lá an tobhaigh go dtí ’n-a cheann

ní ’n-a chomhair ni chuireann.

14 Ní beithte mar do bhábhair

caithidh a chlann seanÁdhaimh

ó so a-mach deasga an domhain

a sgath feasda fuarobhair.

15 Ioth an talmhan-sa do thráigh

iodhna deiridh an domhnáin

toradh na ngéag ar n-a ghaid

an céad robhadh ní fhreagraid.

16 Sbreagtha iomdha eacht eile

tug Íosa ’n-a oirbhire

ar sgeinm damh ro ba dulta

gur ghabh an deilbh ndaonnachta.

17 Re a ndéanann do dhéachain dáibh

Mac Dé ag fuireach re a bhfagháil

beag leanas an ceart dá chloinn

reacht a fheabhas fa urruim.

18 Sa chéidchion do rinneadh riamh

do theilg Chríosd i gceann ilphian

ar eachtra a-nuasan do nimh

ealta uasal dá ainglibh.

19 Tug an Dúileamh ’n-a dhiaidh sain

cíon a mheallta ar mhnaoi Ádhaimh

méad ar gceana is eagal ann

’s gur sbreagadh Eabha im ubhall.

20 Fa trom do Chaidhin an choir

marbhadh Aibéil mheic Ádhaimh

fearg Dhé uime níor bh’iongnadh

’s é don chruinne as céidfhionghal.

21 Fuair díne d’fhine Éabha

le feirg nDé dia d’aithmhéala

acht an t-ochtar ór fhás sionn

bás le dortadh na díleann.

22 Leanmhain Maoise sa Muir Ruaidh

dá díoghail díochra an anbhuain

rug a chairde i gceann na dtonn

dar mheall sa bhfairrge Fearann.

23 Do Chaidhin cholach ’s dá chloinn

nochar léig tosa urraim

gan a sgrios a gciontaibh [cáigh]

ní biodhgthair fa a fhios d’fhagháil.

24 Ní thuig sóisear ná seanóir

mar thug broid ar Bhaibealóin

gan chás mar phéin an phobail

a ghrás féin go bhfoaradair.

25 Cúig caithreacha cian ó shoin

do sgrios sé ar son a bpeacaidh

gan dul óig uadh ná arsaidh

do shluagh na gcóig gcatharsain.

26 Tug ar neimhnidh neart na sluagh

lér tógbhadh an tor Neamhruadh

an luichtsin gur thréig an tor

níor léig tuigsin a dteangthadh.

27 An tráithsin ní tualaing mé

fearg Dé d’innisin uile

anois gidh iomdha na huilc

ré gcois ní dhiongna a ndíoghuilt.

28 Fearg ag Chríosd re cloinn Eabha

gur chaithsead cúig aimseara

gé do ríne Muire a-mháin

an líne uile d’eadráin.

29 An chíoch ar ar oil an ógh

Oidhre Dé dia do shíothlódh

luach a bhfuair an leanb dá lacht

do chuaidh a fhearg ar umhlacht.

30 An cíoch do rinneadh reimhe

cosg Íosa dá oirbhire

síoth an Ríogh neamhda a-nosa

go ndearna an cíogh céadna-sa.

31 Ní aithnim fós go bhfuair mé

síothcháin ar son na hóighe

an té as mhó do fhuair dar n-ulc

dó do ba uair dom fhurtocht.

32 Tuigim nach budh déanta dhamh

’s ar fhulaing Dia dar ndochar

gidh mó ar macnais-ne ar Mhuire

tarcaisne dá thrócuire.

33 Dar le neach gidh dílse dhó

Muire ógh iná Íosa

fuil a croidhe tar a cheann

níor chuir Moire as a maoidheann

34 Reacadh Muire re Dia dhamh

go bhfaca Críosd ’gá chéasadh

ná léigeadh sí i n-aisgidh uainn

an Rí d’fhaigsin san anbhuain.

35 Aigéaraidh Críosd ’n-a gcion féin

síol Éabha is agra shoiléir

cion a oidheadha orra

ní hoireadha éadtroma.

36 Ar Chríosd muna maoidhe mé

a bheith i mbroinn na hóighe

mé im dhuine dhó ní dhlighim

a Muire as mhó mhuinighim.

37 Do ní an ógh tar ceann ar gcean

síothcháin dúinn ris an Dúileamh

ar ndáil fala Dé don Dall

ní háil lé an fhala d’altrom.