firstLine"; ?>

1892. Truagh mo dhail re deich laithibh $
Length: long 32qq
Certainty: 1
Period:
  1. 16th ult
Areas:
  1. Connacht
Classes:
  1. elegy mp
Manuscripts:
  1. O’Hara MS c. 1597
Prints:
  1. transl. McKenna, BOH no xxviii
Motifs:
  1. eulogy of appearance
  2. war with English ?
  3. King as spouse of territory
  4. patrons beheaded
  5. keening women
  6. poet’s own mourning
Poet Christian Names:
  1. Tadhg Dall (O Hara MS)
Poet Surnames:
  1. O hUiginn
Patron Christian Names:
  1. Brian mc Cein &
  2. Domhnall mc Taidhg
Patron Surnames:
  1. O hEadhra d. 1586
Meter Vars:
  1. deibhidhe
Poem:

Poem in printable PDF format

Truagh mo dháil re deich laithibh


[McKenna, L.: The Book of O’Hara, Dublin, 1951, poem 28]


See McKenna’s note on the first line of this poem as recorded in the ms, p 402


Tadhg Dall Ó hUiginn .cc. Do Bhrian....Ó hEadhra


1...........................................

atuirse d’éigsibh Éireann

buain na gceannsa dá gcorpaibh

... cheannsa chumhachtoigh.


2 .......................................

[a] chinn daonnachtoigh Domhnoill

teasgadh bhur gcorp, a dhá cheand

ní measdur re holc Éireand.


3 Easgur [a t]táthaoi as truagh leam,

a chúpla sochruidh saoircheann,

bhur n-aighthe dho.....................

nach dóidh a n-aithne [dh’...].


4 ........................................beoil chorcra

do chlaochlóidh cruth éadrochta

na rosg málla na ngruadh ngeal;

truagh a ndála fa dheireadh.


5 [Ní fhagh]ann duine ar domhan

do mhnaoi ná dh’fhior ealadhan

- dál as iongnadh don dá fhear -

rádh na bhfionnbhan ’s na bhfileadh.


6 Brian mhac Céin far chorrach tonn,

mac a dhearbhráthar Domhnall,

diombáidh mar táid re treimhsi

leannáin an fhóid Fhéilimse.


7 [A] mbeith mar táid, truagh an cor,

do fágbhadh iad ’n-a n-aonar,

cinn fa daoinidhe don dreim

[do] shaoirfhine fhinn Oilill.


8 ................ cruth a bhfaghthaoi

don druing mhíolla mhalachnaoi,

fir nar chodoil cneas re cneas

ag sin agoibh a n-uaigneas.


9 [Fáth] atuirsi dhíbh is dúinn

do-ghébhtha, a fhir an iomthnúidh,

[anuain] a n-aisgidh a-niodh,

[anuaill] ghaisgidh na nGaoidhiol.


10 [........ ] a énghrádh mh’anma,

nír chóir dhon aois ealadhna,

’s nír chóir d’ógmhnáibh Insi Modh

sibhsi dh’fhágbháil at énor.


11 [......................... sin] riamh roimhe

[mar so] a n-áit dá huaignighe

sibh a anam dá hanma

................. [ar aghall] fhir ealadhna.


12 A chinn Bhriain, a bhláth Luighne,

a chinn dédla ar nDomhnoillne,

gur dalladh cruth bhur dhá gcneas

uch dob annamh a n-uaigneas


13 Marthoin ler séan, as sé a hsuim,

dot éis choidhche, a chinn Domhnuill,

a chinn Bhriain gan charthoin gcruidh,

marthoin ad dhiaigh ler ndúthuigh.


14 [Truagh] leam olcas bhur n-iomchuir,

cinn dob uaisle dh’Éirionnchaibh,

sibh ar dhá chuailli do chor;

mo thruaighe ag sin an saoghal.


15 Fa meinig riamh roimhe sin

na cinn do-chiu ar na cuaillibh,

cinn ler imthigh fódmhagh Floinn,

ar righthibh ógbhan n-áloinn.


16 A dhá cheannsa ós mo chionn,

nír nár le hurmhór Éirionn

bheith ós chách dhaoibhsi bhur ndís

faoibhsi go bráth dhá mbeimís.


17 Sibhse do chor ós cionn cháigh,

a chind Bhriain - dia do dhiombáidh -

nír nár libh gus an lá a-niodh;

’s ní mar tá sibh do saoiliodh.


18 A chinn Domhnoill díochra an crádh

sibh ós chomhair do chompán

do theasgadh le cách, a chinn;

go bráth budh easgar dh’Éirind.


19 [Ní shaoilf]eadh duine ar domhan

sibh bhur ndís do dhonaghadh,

a chinn Bhriain, a chneas mar chailc,

gan ghliaidh gan treas do thabhairt.


20 ........................ sibh

do bhás onórach éigin,

a ghlac nach dúnta um cheann gcruidh,

a chúpla ceann ó chianoibh.


21 .................. eagh

gidh mór an crádh ler gcineadh,

an tréad ó thiormtholaigh Tháil

éag nar iomchubhaigh dh’fhagháil.


22 Do crochadh sibh a Sligioch,

a rún faoilidh foighideach,

nír bheag [do bhreith]............

a bheith a ndán, a Dhomhnaill.


23 A mheic Thaidhg - gá truaidhe dál ! -

an ceannsa a n-aisgidh dh’fhadháil

.................................. samhail

a seanróimh [chláir].......


24 Milltear a measg do charud

tú, a Bhriain, a bhas thanabhog,

sgél [tinn ler].................... muir

a seanGhaillimh fhinn uasoil.


25 Éinneach a-bháin dod bhuain dínn

gan imreasoin gan eisídh

gan léim....................... foda

is béim...........................


26 Uch as truagh nach tarrla sibh

a meadhón t’arm is t’éidigh,

a cheann síthealta ó Mhuaidh mhoill,

uair do dhícheannta, a Dhomhnoill.


27 Uch as truagh nach tarrla dhoid

bheith, a Bhriain, ad bheirt chomhruig,

a ghnúis ghlan......................... bhog

is ilmhillte..................................


28 Truagh nach iad Gaoidhil is Goill

rug oruibh ar áth comhloind,

a chúpla sénta.......................

suil fríth bhur n-échta a n-aisgidh.


29 Na cinnse do-chiu ar h’aghaidh,

a chompánoigh charthanoigh,

dul dá gciorrbhadh [gan chlódh] uilc

dob iongnadh mór an mhalairt.


30 Anba in t-olc dhóibh fa-deara

nar fhéd fear a bhfaigseana

buain a gceann ó n-a gcolloibh,

saor an dream a-dubhromair.


31 Doilidh leam, doilidh dhamhsa,

bheith ’n-a ndiaigh san domhansa,

cinn édrochta dar [fhill].............

cind mo chédlochta comainn.


32 Rugsad mo chiall ’s mo chuimhne,

rugsad mh’aithne is mh’fhorfhuighle,

rugsad dá dtrian m’aisdir uam;

a bhfaisgin riamh as rothruagh. Truagh mo dháil re deich laithibh