firstLine"; ?>

264. Ata Dia ag dion an Mhointigh $
Length: long 37qq
Certainty: 1
Period:
  1. 17th mid (c. 1643)
Areas:
  1. Connacht
Classes:
  1. eulogy mp
Manuscripts:
  1. RIA 540 (C/iv/1) 17th c. O Maolchonaire
Motifs:
  1. envoi to patron’s wife
  2. imagery for patron
  3. qualities of character
  4. prowess in war
  5. War with English
  6. almsgiving
  7. patron’s house
Poet Christian Names:
  1. Maoilsheachlainn (RIA 540)
Poet Surnames:
  1. O hUiginn
Patron Christian Names:
  1. Brian mac Feilim
Patron Surnames:
  1. MacDubhghaill
Meter Vars:
  1. deibhidhe
Poem:

Poem in printable PDF format

A-tá Día ag díon an Mhóintigh

[RIA 540 (C/iv/1), 178r]

Maoileachluinn O hIginn cecinit

[Deibhidhe, Dán Díreach]


1 A-tá Día ag díon an Mhóintigh

gidh mór ttóichim tionóiltir

ar a cholbha a ccóir treise

a ndóigh thoghla an tighei-se.

2 Dob fiú an tí do thóguibh sin

Féidhlim Rúadh an rúin fháoiltigh

tre ionnramh Dé ’na dheguidh

nach iongnadh é d’imdheaghuil.

3 A n-ainm Dhé ar an úair dob fearr

an Móintioch na múr bfhairsiong

glac ’gár neimhshlim sealbh na sean

do dhealbh Feidhlim an foirgne[amh].

4 Caithe[i]s athuidh da éis sin

gan orchra gan fháth mbaoghuil

an réllta go rún ccubhaidh

san dún chédna ad-chúalabhair.

5 Ar tteachd chogaidh críche Cuinn

an mac-sin mheic Meic Dubhghuill

’gá choimdhe nír chlé a choiméd

do-roighne é d’forchoimhéd.

6 A los a chéchd ’s a chloidhiomh

do chosnadh é ar fhoghloighibh

a ghníomh do thégair a theach

fíor gur mhédoigh an Móintioc.

7 Anasdás feili fios grinn

do bá congnamh í d’Feidhlim

um thúar flaithis d’fíor gach fhir

’s um dhíon mhaithis an Mhóintigh.

8 Deaghmhac Róise (an) rú(i)n iogha(i)n

cuingidh catha an Dúileamha(i)n

sé sa Mhóinteach gion go mar

as lóinteach é dha fhoghnamh.

9 Do cleachd altrom deibhlén Dé

a-tá an eglais air d’fínne

gur ghlac cás dúaigh na deinmne

bás go bfúair ar bFeidhlim-ne.

10 A ccleith chosnaimh chreidimh Dé

tárthair leis luach a uirre

fúair do rath ón ghnnás lér ghabh

a bhás a ccath an Choimdheadh.

11 Beannacht lais mo grádhach [word missing]

mac Émuinn an t-iolldhánach

an fear da fhíadh is oighre

seal ar Bhrían do-bhéroim-ne.

12 Do thoil Dé agas Día ’na thús [178v]

do Bhrían go madh é as iomthús

da rachur tar chás ccionadh

gnás a athar d(o)’oibrioghadh.

13 Ni hubhall a láimh leanaimh

ar ghlac d’oideacht aithreamhail

’na dhíaigh tar dhoilghe a dochair

bíaidh ar coimhdhe a ccartachuibh.

14 [B?]íaidh dha n-aithteachd go n-iúl ngrinn

gach aiciochd fúair ó Fheidhlim

gun nach ttí a ana dha halt

ar tí a bhrogha do bhárdacht.

15 San Mhóinteach san riochd reimhe

biaidh ’gun eaglais d’áirighe

mar an bfíal dob fhearr aithne

Brían ina cheann cothuighthe.

16 [B]údh carraig chreidme is chrábhaidh

búdh tús teannta a ttionndáluibh

rún gan chíaidh dan goire a ghart

croidhe Bríain aga bhárdachd.

17 Mar do-ní an cú a fíaghach féin

do-ghéna (ga) an ní as dúal doiséin

na tí ’na fháth docra dhúin

a ttráth nochda dha nádúir.

18 Mar aghraid na fíagha an fiodh

leanaid na héigne an t-inbhear

mar thegmhaid a ttreóir no a ttrén

fregraid na heóin an t-aiér.

19 Brían mhac Feidhlim fuinneamh glíadh

méin a athar san óigníadh

ni léigfe úidh engnaimh as

dearbhoidh gach dúil a dúthchas.

20 Dligid sáoir súil le fedhuibh

dúir mar aghraid oiremhuin

fa fpúdair mar dhleaghaid dul

lenaid curaidh an cogadh.

21 Da nós sin ag soighedh glíadh

caiptín Dubhghoill draig ríghniadh

bíaidh obair ’na ham ’gun fhior

a ccogadh Gáll is Gaoidhiol.

22 Búdh túr treise ar thuinn mbádhuidh

no clódh ar maidhm mórgábhoidh

no cur re gargghoimh ngáoise

dol d’arghain a fhoráoise.

23 Bíaidh san Mhointeach mana tinn

ag Brían mar do bhí ag Feidhlim

dream umhal bhús eallmha a ttreas

ealbha churadh dha choibhneas.

24 Ar dhoirsibh báis mhúir Mheidhbhe

leanfuidh lorg ar bFeidhlim-ne

’na ceinnbhile um chás ó cCuinn

do ghnás deirbhfine Dubhghuill.

25 Clann nDubhghuill díol an mholta

puist fpéine na cródhochda

ag cosg coinnbhleachda chás ccean

do ghnás oighreachta [a] n-aithredh.

26 Cuirfidh Brían fa chuing ccomhair

na curaidh-se ad-chúalabhair

a ndóich threabhaidh thúair a shean

crúaidh gach bealaidh go mbúailter.

27 Is gach aonáird dh’innis Bhregh

lenfuidh leó lorg a shinnsior

feidhm as fíorchuirthe é air

go re críochnuighthe an chogaidh.

28 Ó chuirfeas Brían chúarta a ccéin

d’fóirighin innse sáoirNéill

cuireadh ar shíodh Dé a dhoghra

búdh díon é da athardha.

29 Bíodh leis a los a eachtra

ríaghla Críosd ’na chuideachda

a bhfíor proigheapta ghníomh nglan

do bhríogh oidechta a athar.

30 Da chaomhna ar chrúas gach teadhma

bíodh le toil an Tigherna

leanadh sé obair re headh

ré an chogaidh no go ccaiter.

31 Cosg gáidh do bheannachtoibh bochd [179r]

bíodh do chonnmháil a chumhochd

’na líon glíadh ar cúl a creach

ag Brían ’na mhúr fán Móintioch.

32 Da iosdadh go ngébha greim

ní hiongnadh d’oighre Fheidhlim

da dhíon a riochd a ratha

bíodh ar iochd an árdfhlatha. A-ta Dia...

33 Cuir do dhóigh a nDía nemhdha

a Mháire a mhéin oireghdha

guidh an fhlaith as bun don bioth

fa cur le maith san Mhóintioch.

34 Túarridh bladh Bhaile an Lacha

d’fíor atuidh an ardfhlatha

achd gidh cás dréim re a dhochar

téigh re a ghnás do ghremochadh.

35 Smúain ar fheile aicme Floinn

fuaisgeólaigh dháoibh gach dogh[r]uing

ní leigfe dhíaigh h’oinigh as

geibhidh ’na ndíaigh le a ndúthchas.

36 Bíodh bhós ad chrithir chadáigh

d’féile fhola hAodhagáin

a bfíalchuing na cleachd do chaill

do theacht le díanchloinn Dubhghaill.

37 Bíodh choidhche mar chuing oraibh

gnás na ttreabh o a ttángabhair

do rún croidhe caith a-nois

le maith an tighe tárrois. mí [A?]bráoin an .2ar. (= dara) a cCill Dubháin do rinnedh [...] 1651