279. Baile suthach sith Eamhna (or “suthain?) $

279. Baile suthach sith Eamhna (or “suthain?) $
Length: very long
Certainty: 1
Period:
  1. 13th early
Areas:
  1. Elsewhere (Isle of Man)
Classes:
  1. eulogy mp
Manuscripts:
  1. RIA 1134 (23/E/29) Book Fermoy 15th c
  2. NLI G45 Transcr. from Bk Fermoy 1803
  3. RIA 703(23/H/8)S O Longain1864<1712
Prints:
  1. transl. Eigse viii, p. 288
Motifs:
  1. eulogy of patron’s personal appearance
  2. patron’s feasts
  3. poet-patron relationship
  4. Patron’s prowess in battle
  5. Patron’s caithreim
  6. harrying, burning houses etc.
  7. naval warfare
  8. comparison btn homeland and highkgshp
  9. references to siodh
Patron Christian Names:
  1. Raghnall mac Gofraidh Kg of Man (d.1229)
Patron Surnames:
  1. Cname only
Meter Vars:
  1. RannBheag
Poem:

Poem in printable PDF format

Baile suthach, síoth Eamhna


[Brian Ó Cuív, ‘A poem in Praise of Raghnall, King of Man’, Éigse 8, 283-301]


1 [B]aile suthach síth Emhna,

cruthach in chrích a ttarla,

ráith chaem os cinn cech dingna

’nab imdha craeb fhinn abhla.


2 Emhain Abhlach is úire,

samdath gebhaidh [is gluai]re,

terc dún ná cnoc is chaeime

[’na br]ot naeighi n-úr n-uaine.


3 Emain ráith aíbhinn fhinnfhuar,

ráith is fhaílidh fa fhinnán,

gebaid rót cu ró sendún

bó b[enn]úr ócc ar imán.


4 Imdha ind Emain fhinn fhérúir

d’fheruib ara sill saershúil,

marcach eich duinn [go] dígháir

tre dhreich sídáin chuirr chraebúir.


5 Imda ind Emain na n-indmher

ris nár dealaig a donnfhledh

guirt ar na n-ar ón fhagmar

d’arbar ghlan cuirp in Choimghedh.


6 Suairc bfhairche fir in dumha

a-tibh na tairthe meala,

dul cu síd bláith in Brogha

dola cu ráith mín Medha.


7 Emain Abhlach na n-ibor

sleamain barrdhath a biledh,

baili nua fan dub droighen

’nar hoiled Lugh ua in fhiledh.


8 Emain na n-aball cumra

Teamair Mhanann cin mhebhla,

as siat cuaine saer Sadbha

abhla craebh n-uaine nEamhna.


9 Tussa, mac Sadbha saeire,

tusa in tslat abhla as áille,

cá dia do bhrú na Bóin[n]e

do-róine ria thú a táighe?


10 A Raghnaill, a rí in dingna,

Radruim Dá Thí ar thí h’errla,

do-ghébha, a m[e]ic shaeir Shadbha,

labra ón leic a taeib Themra.


11 Dá mad leat slóigh Fher bhFuinid

ó Bhóind cu mben re Tibhir,

mó deit ar mhil ’s ar megair

Emhain mheic Lir m[e]ic Mhighir.


12 A m[e]ic Gofraid chaeim chruthaig

nár lothraid re taeib tachoir,

ní miad lat hé ót athair

mac athaig ret ré at rathoigh.


13 Nír uaisli inaí rí Rómhán,

is í do gnaí in ghnaí láinfhial,

nír uaisli rath rígh Súiriam

ná sgath chúilfhiar gríbh Gháilian.


14 Anú ní fhuidbhi Emain

suirghi mar tú, is tú in chobair,

tulchán mar hé ’na aghaid

fagaid hé ar drumchlár domain.


15 Doirsi t’fherainn as imdha,

soillsi ináit sreabhainn ghorma,

is díb, a chraebh chuain Emna,

uaim Ferna, uaim chaem Cnoghdha.


16 Do-raghainn-si can raluing

isin Manaind-si molaim,

cu mbeind tuaidh re taeibh t’fheraind

dá leanainn uaim caeim Coraind.


17 Roindfi ár do Manaind maidréidh,

a raluing is ár iondshlóigh;

sléibhti ar fhut do ghort nglanréid

tuc dagmhéin ort a FindBhóind.


18 Coiscfi fher agus airgfea,

loiscfi tegh agus tolcfa,

nar ládh caer ar do cheardcha?

sergfa ar a lár cael Colptha.


19 Airgfe Áth Cliath in chomlaind

’s do sciath ar scáth do glanbhuinn;

áit toighi ar thocht cu Duibhlind

cuinghim ort roime, a Raghnaill.


20 A Raghnaill, a rí in domnán,

a rí dá ttabhraim tulgrád,

ar diaigh um Chnoc ó Colmán

biaid orghán, stoc is sdurghán.


21 Maith th’engnam, cruaid do chraide,

a fhlaith cennghlan cuain Mhuile,

cloidhem cruaid óigfhir eili

beiri a truaill bróigil bhuidhe.


22 Do shlegh derg ar do dernainn,

gach fer a serc ré slimrinn;

cu mbí a gráine tré glandruim

sáighi, a Ragnaill, hí a n-imlind.


23 Geibhi glaic a cuirr chnairre,

geibhe slait nduinn can duille,

do théit cruinn slemain sreingi

seinne a cuirr leabhuir luinge.


24 Sibh-si fer na mbárc mbrectha,

ní mo chen trácht ’na ticfa,

aithnid daíbh troigh re tophta

do goin ochta chaeim chnichta.


25 A ua ghil Gofraidh Méraig,

a fhir do lothraig lúirigh,

do móit, a rí, ri ríghain

do dígail sí ar a súilib.


26 A m[e]ic Gofraid fhéil fherrda,

a m[e]ic réid sochraid Shadbha,

do bhloghais do bhloigh domna

comla soluis ngloin ngarrdha.


27 A ua Lachluinn na laígheng,

a ua glanChuinn na ngéibheann,

iarfa in cuan ar cúl Árann

ac súr thrághann nfhuar nÉirenn.


28 Imdha at luing ar lár bleidhi

ris nach buing sál ná snidi,

péist is í ’na hór bhuide

is duine ac ól dí dhighi.


29 Deocha dot chuirm nom-chenglann,

do mhuirn cá muirn nach dingbhann;

duad gá n-ibhi ní fhoghbham

mire cormann fuar Finnghall.


30 Céir a tigh ar tí comhóil,

fir don fhéin, a rí, at raláimh,

escra caem fat chuirm nglanfhuair

laem raghuail guirm ar gabáil.


31 [A] Raghnaill, a rí Cola,

gach ní at glanluing do-gheabha,

ruc ar shluag snímh in mhara

fín tana fhuar na hEala.


32 Bog in drem ac dáil rachruid,

ferr iná [a] dáil cu dochraid;

cruaide na fir ri ferthoin

ferchoin chuaine ghil Gofraid.


33 Beri buighin mbrat cuanna

lat dona muighib móra,

gluaisid gaeth dot chinn craebha

mar chaenda find maeth móna.


34 Aithne ar do bharr ’cun ban[d]áil

anald tar faithghi faindfheóir,

gluaisid cuirn do chúil chlannúir

mallshúil nguirm úir dá haindeóin.


35 Do-rat daíbh snuad ar samhchnaibh

acat shluagh, a shaeir shocraid,

leaga corn úr ré n-aighthibh,

aithghin shúl ngorm ó nGofraid.


36 Do rosc mar bhogha in barraid

ac tocht tar rogha in rinnfheóir,

cosmail bláth do chúil chomóir

ré snáth bronnóir úir d’inneóin.


37 Ní terc, a chraebh úr étrom,

serc dot chúl tsaer mar shédbharr,

ní thuc bean ét ar th’ócbhonn,

a ghég bróccdonn gheal ghégmharr.


38 A Goill do ghléiri in Brogha

mar théighi tar moing mhara,

ruisg chuanna a cuirr na hEala,

buinn gheala, gruada glana.


39 Camlaíd ar chaín do donnbha[i]rr,

a hí Amlaíbh shaeir shengduinn;

ret laechláimh réid, a Raghnaill,

samhlaim éill maethbháin memruim.


40 Samlaim do lí is lí an chubhuir,

a Raghnaill as rí ar Emain;

rélta ghlas mhall fat mhalaig

samail bharr na ngass ngedhair.


41 Maith t’indell cúil is céibhe

ara sillenn súil úaine;

grís chaem ar char a smáile

áille thaeb nglan do ghruaidhe.


42 Taebh gruaide úir do innlais;

craeb uaine at shúil mar shamfhrais;

ar fraech h’fhuilt, a hí Fherghais,

do ermais gaeth phuirt Pharrdhais.


43 A fhir na greadha gile,

a fhir na hEala Duibe,

garbh sháithi agus mín mheile

scín eimhe bláithi buide.


44 Tucais ruaig mhaghma ar Maelbheirn,

is badbha uait na húrdhuirn;

imda a nglind fir ar faenmhaidm

ó shaerbhaidb ghil shing shúlghuirm.


45 A hí Chuinn, a hí Chormaic,

gusan luing ’na luing raidbric,

scai do chreich ar each innraic

do imlait neach eich aimghlic.


46 Olc dhúnn gan in Glais nGaibnenn

anocht gá chúl tais tirmfhann,

olc dún gan a[n] Dubh Soighlenn

ar sgur ghoirmsheng úr Fhinnghall.


47 Mo chuairt tall tuillmheach damsa,

a barr suairc druimneach donnsa;

do ghuala, a rí saer Seghsa,

leamsa ar aen hí ’s an orrsa.


48 Ar ndol damsa ót deaghthoigh

m’almsa nír almsa dochraid,

mesa in teg rígh dá rachair

marthain ac síl geal Gof[raid],


49 A m[e]ic Gofraid ghuirt Mhuile

do ghuirt gonfaid ar n-aire,

táin cu [tráchtaib] do thighi

biri ó Thráigh mbárcghlain mBaile. Baile.