firstLine"; ?>

385. Cairt a siothchana ag siol Adhaimh $
Length: long 32qq
Certainty: 4
Period:
  1. 15th mid
Areas:
  1. Connacht
Classes:
  1. religious
Manuscripts:
  1. TCD 1318 (H.2.16) pseudo�YBL� 15thc.
  2. Francisc. Lib. A 6 15th c. ?
  3. NLS Adv.72/1/37 Bk of Dean of Lismore
  4. Bruss. Bib.roy. 20,978-9 1616-18
  5. Book of O’Conor Don 1631
Prints:
  1. transl. Dan De no. iii
Motifs:
  1. Imagery for cross
  2. the Crucifixion
  3. The True Cross (its wood distributed etc.)
  4. use of legal terms
Poet Christian Names:
  1. Tadhg Og (TCD 1318)
Poet Surnames:
  1. O hUiginn
Apologue Subclasses:
  1. Invention of the Holy Cross by Helena
Meter Vars:
  1. seadhna
Poem:

Poem in printable PDF format

Cairt a síothchána ag síol Ádhaimh


[McKenna, L.: Dán Dé: The poems of Donnchadh Mór Ó Dálaigh, and the religious poems in the duanaire of the Yellow Book of Lecan, Dublin, 1922, poem 3]


Tadhg Óg Ó hUiginn

1 Cairt a síothchána ag síol Ádhaimh

uan Muire do mhaith a fhíoch

a bheith ’n-a námhaid d’fhuil Éabha

dá muin ránaig séala an síoth.

2 Do mhaith an Coimdhe cion Ádhaimh

usaide dhaoibh dul n-a theach

do chum ribh síodh is an seinchion

ar ghníomh gach fhir beirthear breath.

3 Do rinne Dia i n-ucht ar gciontadh

an cogadh do chur i ndlús

do [bhí réidh] ar chionn an chogaidh

sionn féin do thogaibh ó thús.


4 Guin san taobh táithidh ar mbráithreas

ná bíodh ’n-a námhaid [............. ]

[ .......... . ] síoth ní budh núidhe

má do bhí fíoch. [ . ............... ]


5 [......................... ] deise

[Dia ann munar innis] fáidh

gur chuir séala ar an síodh nuasain

sgéala an Ríogh i gcluasaibh cáigh.


6 Crann na haithne is é fa deara

dóibh gach aithbhear do fhuair siad

do thuit clann Ádhaimh fan eire

gur shlánuigh crann eile iad.


7 Tusa an chrannsain a chroch Íosa

fhóireas iad ní hobair dhíosg

tú tugadh mar íoc san abhaill

díot rugadh a ca’ainn Chríosd.


8 Cumas leighis ar lucht Eabha

aghar i gcronn na gcóig síoth

an bioth cé tré mhnaoi do milleadh

do bhaoi dé i gcinneadh a chríoch.


9 Tugadh do chách cairt a síodha

ar son na gclódh do chuaidh thríod

gur shín an Rí a chorp red chláraibh

do bhí olc Ádhaimh gan íoc.


10 Tú an chairt ar ar cuireadh séala

a shíodh na cána a chroch Dé

a chroch fhuil ag cách ’n-a cartaigh

cuir ar sgáth do mharcaigh mé.


11 Do sáidheadh crann a cion Eabha

i n-ucht an Dúilimh dia d’éacht

do fhóir sé Eabha is a haicme

is é séala a cairte an créacht.


12 A chairt siothchána síl Ádhaimh

ainic sinn ní slighe cham

a-tú fad chomhair a chairt-se

tú cobhair as fhaigse ann.


13 Tú do choisg cogadh na habhla

ní fhuil toradh nach tig dhíot

a-tá síoth ann as a haithle

fríoth i gcrann na haithne íoc.


14 Is tú an crann rér chuir an Dúileamh

druim a bhaise baoghal dúinn

is riot do shil crú as a chroidhe

tú ó shin it oile i n-úir.


15 Cúis truaighe re tabhairt d’aire

re hucht Chríosd do chur fan líg

mar do bhaoi Moire ar do mhuin-se

’s dá mhnaoi oile ag tuirrse tríd.


16 Cion Eabha i n-aghaidh an Dúilimh

doirbh téarnamh ó théid ’n-a cheann

[má] bheartha mé a chroch ón chéidchion

uch ní hé nach léigthior leam.


17 Is tú do chaomhain cloinn Eabha

d’éis an ubhaill ar fheirg Dhé

a hucht an chroinn do gheabh grása

fear do chloinn na mnása mé.


18 Nocht do chrann i gcoinne [síosa]

[a síoth chugainn] gidh chuin [raibh]

gidh mall a fhearg [nochar] fhoráil

an crann dearg dom fhoráil air.


19 Lá na breithe bí ’gam chaomhna

a chroch Dé far dhoirt an crú

gabh ort mo choimhéad is comhaill

ar roimhéad m’olc toghaim thú.


20 Cuimhnigh dhúinne druim na baise

do bhí ag ceangal do chlár bhrioc

cuimhnigh an bonn do bhí ar sileadh

’s an chlí tholl do righeadh riot.


21 Foráil meise ar Mac na hóighe

a n-iarraim gidh aisgidh dhoirbh

i n-ónáir an dá nglac ngonta

foráil do mhac ochta oirn.


22 Do traothadh leat an lucht cogaidh

nar chreid Dia do dhul sa chrann

tabhair mar do radais reimhe

cabhair bhfagais eile ann.


23. Do bhí do chrann dá chéad bliadhan

[brat] é do fhóbair a sgrios

an fód do chuaidh ar an gcrannsain

nach fuair óg ná arsaidh d’fhios.


24 Do theacht chugainn a chroch Íosa

uadha a-táthair ag teacht rú

d’éis an tsluaigh Íobhal dot fholach

fuair ríoghan re tobhach thú.


25 Téid ar chogar i gcrích nÍobhal

d’fhulang gach uilc do fhuair thríd

níor chló an bhean do bhí dot iarraidh

gur bhean sí do dhiamhair dhíd.


26 Adhlaicthear thú tearc do fhidir

i n-uaigh chumhaing cleas nar dhú

dá chrann is an uaigh it fhochair

fuair an tann far thochail thú.


27 Do ráidh Eiliona ní haithnim

ar n-osgladh don iomdhaidh cloch

acht muna sheola Dia dhamh-sa

cia don teora crannsa an chroch.


28 Tig a meanma ar Mac na hóighe

d’iarraidh an cháis do chur dhí

fios na dtrí gcrainnsin dar gcobhhair

gur fhaillsigh Rí an domhain dí.


29 Foillsighthear dhí dul dá dtógbháil

trí cuirp do cuireadh i n-uaigh

do bhoing-se an triúr as an talmhain

iúl do chroinn-se is amhlaidh fhuair.


30 Fear don triúrsa tug ret aighidh

d’aithne an dá gcroch do chuir dís

an chalann do chuaidh id ghoire

fuair an t-anam roimhe a-rís.


31 Ag so an fáth as a bhfríoth t’aithne

m’anam ar th’iocht ro b’áil liom

mar do fhóir tú a chroch an cássa

uch a-tú red ghrás-sa i ngioll.


32 A chroch Íosa anaic meise

mé mar bhráighid bhíos i láimh

ní an an chruinne ’ghá chuibhreach

a mar uirre d’fhuighleach áir.