firstLine"; ?>

515. Comhla ratha run Fearghoil $
Length: long 45qq
Certainty: 2
Period:
  1. 14th mid
  2. 14th ult
Areas:
  1. Connacht
Classes:
  1. eulogy mp
Manuscripts:
  1. O’Hara MS c. 1597
  2. NLI G100 M. Og O Longain 1812-23
  3. RIA 72 (3/B/14) trscr. < O’Hara MS1826
Prints:
  1. transl. Bk O Hara no. xxxii
Motifs:
  1. imagery to describe patron
  2. patron’s irresistible attractions for women
  3. patron’s feasts
  4. Patron’s prowess in battle
  5. naval warfare
  6. war with the Foreigners
  7. fertility in reign of just prince
  8. tribute (cios, cain)
  9. Historical comparisons
  10. the importation of wine in ships
Patron Christian Names:
  1. Fearghal mac Domhnaill
Patron Surnames:
  1. O hEadhra d. 1390
Meter Vars:
  1. RannBheag
Poem:

Poem in printable PDF format

Comhla ratha rún Fearghail


[McKenna, L.: The Book of O’Hara, Dublin, 1951, poem 32]


1 Comhla ratha rún Fearghoil;

rún ratha rún an Luighnigh,

sreabha cróigh ó fheirg Fhearghoil

re seamroibh sróill deirg druimnigh


2 Budh coimseoir ar bhuaidh Bhanbha

a doirseoir a n-uair fhoghla,

comhla re rún ríogh Teamhra,

síol Eadhra ar cúl na comhla.


3 Dún nach dúintear re comhloidh

an múr fa múintear mearghroidh;

tomhus mhúir Fhinn a n-Almhoin

a ngabhloibh dhúin fhind Fhearghoil.


4 Mac Domhnoill ó fhiadh Adhar

mar Chian ar chomhroinn churadh;

soillse soir go slógh Laighean

smól bhaileadh ar mhoidh Mhumhan.


5 Fuair a fhoireann fa inbhear,

fuair a bhfuair Oilill d’eangnamh;

cearchoill shuain a dtigh thalmhan

fa dhigh mhallbhan fuair Fearghal.


6 A shlóigh throma ó Thráigh mBaile

sluaidh orra ag dáil a ndighe;

fear rabhaidh dhóibh gach duine

Danair mhuidhe móir Mhidhe


7 Muir Ghréag do bhean ar bhiodhbhuigh

’s gan fhear Grég ar an gormmuir;

cách san Luan ní bhía ar bhearnoigh

ó shluadh Fhearghoil dia Domhnoigh.


8 Lór dá bhrath a ghlún gléigheal

gach cath ’n-a mhúr dá mhaoidheamh,

cuach óir fa dhigh ag dáileamh

ag áireamh shlóigh ghil Ghaoidheal.


9 An rí aonar a n-iomghoin

baoghal dá mbí ar an mbearnuigh;

fosdoigh sin aga a fhoghloidh

idh shlabhruidh fhada Fhearghoil.


10 Flaith Breagh go mbí ’n-a leagbhrudh

bean mhaith do-chí ’n-a codludh;

d’aithle shlóigh Chua do chaidreamh

aigniodh nua don bhróin bheagbhan.


11 Marcoch mór mhoidhe Cliodhna

sróll roimhe ar glaclach gallgha;

ar son Fhearghoil Í Eadhra

crodh Eamhna a dTeamhroigh tarrla.


12 Ba seach bhíos rath is ríghe

cíos na gcath ag cath Bhúille;

teisd a chion tar cheann dáimhe

fa fháinne ó fhior sheang Shúire.


13 Mac Éadaoine ó hSúir hsiobhloigh

ní cédaoidhe um Búill bhaillghill;

clocha a bais fhearta Fhearghoil

bearnoidh ealta ar Ghlais Ghainmhigh.


14 Doirr an fhir tug a thagha,

do roinn sin is rug rogha;

giolla séimh a sídh Dumha

Mumha hsíl gCéin a chomha.


15 Tug romhainn caithréim Conghoil,

rug glainchéim Conaill Chearnoigh, -

tug a chreach ar cionn tsamhraidh

faghlaidh a dteach fhiond Fhearghoil.


16 Gaoi ag mac deaghlámhach Domhnoill

ar ghabhlánoibh ghlac mbairrshlim

giolla geal donn a Duibhlinn,

far thuirrling tonn mhear mhaillbhinn.


17 Teithmhi siar ó bharr Beirbhe,

feithmhe Gall um fhiadh n-Aidhne;

téid Fearghal do lár Luighne

lán bruighne um ghealmhagh nGaillmhe.


18 Ag só a rádh re rígh Mumhan:

lámh re tír dhó fa dheireadh,

dol ód chion, a fhir Adhar,

anadh dh’fhior a dtigh theineadh.


19 Fíon ón Mháidh aoibhinn easmhoill

ad laoidhing láimh re Glaislinn;

da bhrudh chorr ós linn luschoirr,

long ’n-a hursoinn fhinn fhairsing.


20 Goill libh at aighidh dh’iomghoin,

Laighin libh agas Luighnigh;

Goill thall at iath, a Fhearghoil,

a leanmhain Ghall Chliach cuimhnigh.


21 Ar lámhachadh lann gclochdhonn,

ar sárachadh Ghall nguthmhall,

a glún cuire tre a chathbharr

fachlann úr bhuidhe bhuncham.


22 Sgiath go n-ór ndluighe a ndeabhaidh

ar thriath mhór mhuighe Fuinidh,

gidh bé a-nocht do-ní dh’fhadhail

lochd faluidh dhá mbí a mbruighin.


23 Biaidh a shíoth mar ghréin gheimhridh

ót fhíoch ag béin re bearnaidh;

mar shruth gan tocht a dtalmhoin

guth faghloidh ort, a Fhearghoil.


24 Slógh dathta fa chleith Chliodhna

lón reimhe aca dh’ealbha

fiadhach shléibhe buig Banbha

cuid fhaghla fhéine Í Eadhra.


25 Feadha croidhearga ós cheochuan,

sreabha soineannda a síothúdh,

braon trom dhá chor um Chruachán

do nuathál adh gcorr gcíochúr


26 Nús dearg a cíghibh cédagh,

drúcht do línibh learg ndíggeal,

grian ar cúl na gcoll ngéiggeal,

éidiodh chlúmh ndonn dá ndídion.


27 Fál gég gan unacht iompa

le lubhghort séd fa sompla,

fiodh claon um Theach an Teampla,

deargcna cleath go caol gcolptha.


28 Guais d’fhionnmhoine Ghall nglúnghlan

barr fiodhbhaidhe go fíorbhun;

doinne ar cúl na gcoll mbáingheal

ó shúdh áirneadh gcorr ccíorrdhubh.


29 Mionn ríogh go dáimh fa dhoinnmhiodh,

fíon fionn dáibh ar n-a dhearbhadh.

a chroinn mheala is Muaidh mhallghlan

adhbhur meadha fuair Fearghal.


30 Flaith Macha ag léim a loingidh

ar léim an chatha cinnidh;

sagh an laoich a loing ceandoigh

dá sgaoith bheannduibh luim lingidh.


31 Rí gealMhacha a múr mhallbhan,

súdh ceannbhracha ’s dá choinnmheadh;

ceannchaidh bean ’n-a fhonn d’Fhearghal

treabhradh geal donn um dhoinnmhiodh.


32 A dtimchiol chuirn mheic Mhorna

cuirn Cheit fa chuirm Í Eadhra;

Aifreann luath do bharr Banbha

a n-am fhadhla a mbruach Bhearbha.


33 Ó Céin um Chruachoin gcloidhmhigh

fa réim Thuathoil a dTeamhraigh;

sluadh an ríogh go lind Luimnigh

Muimhnigh fa fhíon fionn Fearghoil.


34 An fear eile as é an t-aoinfhear

’s ní hé fear Éithne ó aomhadh

troid ag rígh ir rí Taoighean

aoinfhear dhíbh do bhí a mbaoghal.


35 Seol ós luing acht dia Domhnaigh

ar tuinn ní bhia gá bhiodhbhoidh;

uaigneas a dtoigh fhinn Fhearghoil

ó leanmhoin doimh hsing hsiobhloigh.


36 Dá dheigheach bhreagh bhróiggeal

cleath Eamhna is sé san éigean

féachfaidh craobh Dhor a dhídean

tor díggeal d’aol dá éideagh.


37 Ní fhuair tóir acht tóir chabhloigh,

ní luaidh cóir re cóir Luighnigh.

ríoghna troma dh’fhios Fhearghoil

leanmhoin orra ó lios Luimnigh.


38 Ó a chíos a mbliadhna ar Bhreadhoibh

cíos Iarla bhíos go brughaidh;

rachoidh sí cró tar comhaidh

ní fhoghoin dó an ní a-nuroidh.


39 Rag créachdthaobh a gceann coirrshleagh,

éntaom as fhearr dhon eangnamh,

leath dhó dho bhuaibh a bhiodhbhudh;

iongnudh nach mó fuair Fearghal.


40 Gasroidh mhór mhílidh Coruinn

ag síneadh re slógh Cumhoill;

léir sin ar síoth ’s ar soininn

fíoch ar fhoirind fhir Umhoill.


41 Le heachroidhibh fhuinn Fhorbhair

go luing leanfoidhir faghloidh;

eathar seang fada Fearghoil

leanmhoin aga ar cheand gcabhloigh.


42 Le Fearghal a n-uaimh fholaidh

do dearbhudh cruaidh a chloidhimh;

fear slabhraidh truim tar teinidh

beiridh faghluidh fhuinn Oiligh.


43 San earruch fhuair an samhradh,

go hearruch fuair an fadhmhor;

ar dhruim cuain ghloin fan geamhradh

fuair Fearghal soir an samhradh.


44 Fa dheireadh dhó a n-ucht fheorann

mó sa mhó lucht a lámhonn;

tosach eoil fa fhíon nuadhonn

ag buabhall ríogh mór Málonn.


45 Rí Luighne na lann mbadhbha

mar Ó Dhuibhne a n-am fhoghla;

bas bhán Fhearghoil Í Eadhra

dearbhoidh gealgha ar clár comhla. Comhla