firstLine"; ?>

806. Dream dhuineata an da Dhiarmaid $
Length: very long 47qq
Certainty: 3
Period:
  1. 17th early
Areas:
  1. Munster
Classes:
  1. eulogy mp
Manuscripts:
  1. RIA 5 (23/D/4) 17th cent. Munster
  2. RIA308(23/M/16)A. McMathgh.1767
  3. Mayn. C 87b O’Curry incl. trscr.
Motifs:
  1. envoi to spouses
  2. Envoi to SS Peter & Paul
  3. imagery for patrons
  4. qualities of patrons’ character
  5. intellectual attainments
  6. nobility of ancestry
  7. Function of poetry
  8. fertility in reign of true king
  9. biblical allusion
  10. oireacht, territorial council
Patron Christian Names:
  1. Diarmaid [mac Eoghain] & Diarmaid Og
Patron Surnames:
  1. MacCarthaigh of Duhallow d. c. 1627
Meter Vars:
  1. deibhidhe
Poem:

Poem in printable PDF format

Dream duineata an dá Dhiarmaid

[RIA 5 (23/D/4), 348]

[Deibhidhe, Dán Díreach]


1 Dreám dhuineata an dá Dhiarmoid

laoich(e) uaisle d’fuil fhírfhialbhoig

d’aicme gni(o)mhfearrdha ghuirt Breagh

d’fírealmha Cuirc a Caiseal.

2 Triath Ealla ’sa mhac mearrdha

adhbhar triath is tighearna

mór ciall ’s as ceadfudhach cru(i)th

na n-eachtghonach bhfíal bhfeasach.

3 Días do mhaicshliocht Naoi naomhtha

eir chirti eir cheill neamhfhraochdha

(bh)fíorlucht páirte a bpurt na bhFionn

do lucht na háirce an fhuirionn.

4 Barr teasda nach tuillid sin

eir féin na eir mhac Mhegh Dhonnchaidh

ge a-ta am chroidhe a tto(i)l go tróm

eir son toile ní thiubhrom.

5 Do-chím go bhfoil an dias dil [349]

do sgoth Gaoidheal guirt Éimhir

don ghiallfhuil uasail is f[h]earr

eir gh[i]allaibh uaisler Eireann.

6 Dubh[sh]lán biobhdha do-bheir me

slán dlúthcharad buain bhéime

do dhroing cheannasaigh óig fhéil

an fhóid Ealla-sa[i]n d’eachléim.

7 Ní fhuil ach[t] easbudh ionnmhuis

fós no teirce tigearnuis

rioghruidh thoghtha o Chorc do chin

do locht ortha na d(o)’ain[i]mh.

8 Gé a-tá ceartchoghnach Chinn Tuirc

gan ainm barbhoin na bhiocoint

fogas dearlaice Dé do

neamhdhoighsinr é na iarrlo.

9 Ní bhfuil acht adhbhar flatha

da ria a neart a neamhthacha

glan ród an tsaoirfhialbhuig [t]sheing

ag caoinDiarmoid óg aithnim.

10 Do reir mh’aithne is eolach me

is re daoinibh móra maithe

as cosmhuile cruth na bhfear

do stuf gasruidhe Gaoidheal.

11 Cuideachta shuilbhir shúgach

buighean cheannsa chéadfudhach

diorma seang shoineanda séimh

dream doimheallta gan doibhéim.

12 Síthbheirt ghasda ghníomh ndana [350]

córaid fhialfhear bhfarranda

lucht mórchroidhe mhir gan mheath

fir mhórthaidhe nach millteach.

13 Fírbheith [leg. -ch?] cnuasaig ucht re hucht

naithre beó gan bhurbucht

marcraigh mhiolla dhreachbhláith dil

gríomha is neamhthlaith re naimhdibh.

14 Freamh glanphóir Gaoidheal neamhmbocht

iardrai sona senbheanocht

beithre ó mhur fhodarsaidh Fáil

ógghasrudh úr on Easbáin.

15 Da ruire nach roicheisd d’fir

dol na ccaomhthach ’na ccaidribh

no dol gan chlódh ’na ccean[n]

no lámh do chur ’na ccuimhreann.

16 Da sgoláir sgrúta cartach

cúpla tolchuir tabhachtach

dochurtha re ccosg da ccúis

da phosd chothaighthe a ccogúis.

17 Da eigne a Siuir na sruth dtais

da ré shoillsi ó Dhún Dúrlais

da ghréin na ttiormsroth nach tuil

o fhionnLoch Léin on Leamhuin.

18 Da colum is ceannsa cruth

da gairgleomhan gníomh seasmhach

da chomthach is caoine im fhleagh

daoine is cromthach ar cháirdibh.

19 Dá shoibhnéan tinntighe a ttroid [351]

feadh dibhfheirge an da Dhiarmoid

dá fhlaith mhúinte is mall n-irsi

a n-ám cúirte an choingir-si.

20 Tarrang sgeoil ionghnaith ordhuirc

eir lucht uaisle is uabhairneirt

da meinn sduidéaruig moir moill

d’fáidféachuin dóibh nach diongnainn.

21 Ní bheidís curaidh Chinn Tuirc

saoirfhir fhlathamhla an lungphuirt

gan chlú a n-uaisle ós cách do chur

do ghnáth uaim-si acht le hadhbhar.

22 Dom dha cóigéile a clár Luirc

da ttairgin[n] dlús dreacht n-ordhuirc

do dhéanamh mar budh l(e)or linn

mor da sgealaibh do sgaoilfinn.

23 Do leanfuinn suas a sleasa

is lár a ccraobh ccoimhneasa

’sa fhreamh o bharr go bun

da mudh ám sgéal do sgannrudh.

24 Do fhéadfuinn da mudh áil linn

iomad sgéal bhfoirbhfe bhfoirtil

na finnfheisig o Bhoinn Bhreag

d’innisin eir glóir Gaoidheal.

25 Go hairighthe ar chloinn Charrthaigh

do fhéadfuinn sliocht sobhurthuin

cuire tréan fionnfoirtil fear

iomarcaidh sgeal do sgaoileadh.

26 Cora dhamh gan teacht társa [352]

do fearadh cioth codarsna

’na fhréamhtharbhchoin nach fuil teann

ar fhuil tréanCharrthach [leg. -aigh] timceall.

27 Fuil Charrthaig na ccolg bhfiuchuig

do bhí lá ag sliocht saoirbhreithig

gár [leg. gur?] leo righleath Modha mir

go dol[a] a bhfírbheach bhfrithir.

28 Da n-abairnn [leg. n-abrainn] fós ní bréag damh

gur leo ceannas clair Mumhan

fán dtréad budh tearcmhoille an mhuir

go héag ceartcloinne Carrthaigh.

29 Rioghraidh Ealla nár éar sgoil

an uair dob fearr clann Carrthaigh

aicme shoilbhir is mear meinn

dá roighnibh dob eadh iaid-séin.

30 Mairid branáin bheartha ccill

d’iarmua Cuirc d’iadrai Oilill

do dheirbhshliocht Donnchaidh na sgol

onchoin deghbheart do dhéanamh.

31 Sliocht duaisréigh toirbheartach te

Donnchaidh sgaoiltidh na sgoile

ní chúala diogha diobh sin

griomha cruadha gniomh ngaisgidh.

32 Tárla ós cionn caomhcláir Ealla

[.....] a-nois freamh dhrithleanda

lucht ceirtbhreatha cceillig do chrúdh.s

[.............................................]

33 Diarmoid o Cuirc cosg troda [353]

is Diarmoid mac Diarmoda

mionn laochraidhe teagair te

dreaguin maorthaidhe mhúinte.

34 Dá ughdar aighnis tuigsigh

chaoin déadla an dá Dhíarmoid-sin

roidhearcus gan cám ’na cceart

a n-ám oireachtuis d’eisdeacht.

35 Fada nach clos dá churaidh

d’uaislibh Ealla is baramhail

eir cheill smachtghloin mhín mherdha

don mharcraidh sidh soidhealbha.

36 Tug síad mórthír na mac riogh

gan dúil d’olc gan fhonn d’fairbríogh

’na crích mhínshea[s]guir thruím the

gan puinn d’fhíreasbuidh uirrthe.

37 Teirce feoir le hiomad air

do theacht riú re hucht n-earraidh

aibhne seanga o throm teasbaidh

eir fhonn Ealla is eineasbaidh.

38 Feirrdi a ttoisg ga ttamuid do

prímhchinn phobal fhóid Ealla

a ttuatha ar chur na ccuradh

’s gan dul uatha a n-athrughadh.

39 Cur ’na ccuinne im chrích a sean

is tabhairt ghaid tar ghainiomh

dol d’feacadh an mheinn[e] mhir

is eatal gréine geimhridh.

40 Ma teasda diom nach dearna [354]

sgoth mh’éigsi d’fhóir fhinnLeamhna

ní theasda a ttrómghrádh na a ttoil

ón chonnlán chneasda churadh.

41 An dá Dhiarmoid-si [a-]deir me

eir nach tabhruim teisd bhréige

treóin cheannsa fan seang sreabha

dar leam-sa is dream dhuineata [leg. -dha]. Dream...

42 Go raibhe Peadar (i)s Pól dil

a[g] guidhe leam lá an éigin

an óg úrlamh as é ar leas

da coghnamh ní me mhaitheas.

43 Ingean an Róisdig na ruag ttes

inghean choghnuig bhuidhe Bhearras

mná díorga beinne bannda

rioghna seimhe saorchlannda.

44 Bíd ceannsa is cuid da ttreighibh

re ccáirdibh re cóigeilibh

bíd an chóraid gan mheinn n-uilc

re námhuid go séimh suilbhir.r

45 Go connmha an Rex is Rí ar nimh

mas í toil Íosa ainglidh

teisd fhialnua(dha)? eir in soilbhir sídh

is iarmhua eir eighribh Aimín.

46 Mar an ccéadna an réigh ronár

inghean tsochma i Shuiliubháinr

dail a toirbheart is dual di

go mudh buan soirbhshliocht Sile.

47 Onóra inghean Chormuic

í Chuirc na n-eacht n-ordhruics

gnúis [...] nar glor gan ghoimh

[..............................................].