firstLine"; ?>

835. Eire a ngioll re hAodh Eangach $
Length: very long 45qq
Certainty: 1
Period:
  1. 16th ult
Areas:
  1. Ulster
Classes:
  1. eulogy mp
Manuscripts:
  1. NLI G 167 Semus MaGuidhir 1727
Motifs:
  1. patron’s feast
  2. mercenaries buannaidhe
  3. garrison, barda
  4. destruction of foreigners prophesied
  5. feertility under true ruler
  6. King’s officer, maor
  7. tribute, cain
  8. Hostages
  9. prophecies of Aodh Eanghach
  10. brughaidh
Poet Christian Names:
  1. Cu Uladh mac Conchobhair Ruaidh
Poet Surnames:
  1. Mac an Bhaird (NLI 167)
Patron Christian Names:
  1. Aodh [mac Maghnuis] & mac Siobhain
Patron Surnames:
  1. O Domhnaill
Meter Vars:
  1. RannBheag
Poem:

Poem in printable PDF format

Éire i ngioll re hAodh Eanghach

[NLI G 167, 179]

Cú Uladh mac Conchobhair Ruaidh Meic an Bháird do chum so don Aodh reimhsgriobhtha [i.e. Aodh mac Maghnusa Ó Domhnaill].

[Rannaíocht Bheag, Dán Díreach]


1 Éire a ngioll re hAodh Engach

budh sáor da chionn a cuibhreach

ar(a) beith reidh re hAodh Engach

naomh Temrach fein as fuilngech.

2 Ar luaidh gach fáidh do fíoradh

tar chach do-chuaidh a riaghal

tárla ar a láimh glass Gaoideal

sgaoileadh dhaibh ass no a iadhadh.

3 As é an t-Aodh-sa an t-Aodh iodhan

Aodh ler caomhnadh gach caladh

nár do rígh chláir na ccuradh

mín Mumhan fa dháimh nDanar.

4 Smacht aoinfhir orra as uamho[in]

Gaoidhil ar fhocal einfhir

cáin cáigh le cóig maoraibhs

baidh le naomhaibh fhóid Éimhir.

5 Goill ag comhroinn chláir Lughaidh

d’Ó Dhomhnaill as dáil doiligh

sé riamh ’ga uaim a hEmhuin

géabhaidh a tuaith fiadh Fuinidh.

6 A mhian faghla go bfóireann

Banbha mar ghiall i ngeibheann

saobh é is nar fhuaigh acht éineng

a sgaoileann sé d’uaim Eirenn.

7 Don laochraidh as f[h]áth uamhain

ar sgáth Aodha da nAodhaibh

feidhm a lann ar a lámhaib

clann Dálaigh i mbern bhaoghail.

8 Ni ar áis ghabhaid fód Fuinidh

an ghasraidh óg a hEmhain

mar so a-tá Éire is Ulaidh

dúbhaidh lá gréine is gealaidh.

9 Fleadh thighe an riogh gan riaghail

fíon da ibhe gan áirimh

fion cuirn ag ceilt a enaigh

ag féghain neirt duirn dáilimh.

10 Mór mbiodhbha bhios ’na bhruighin

sioth i ndiomdha ger dhoiligh

ni len fer cóir a chinidh

i ttighthibh oil fher nOilidh.

11 Ceim mall ’gon úa-soin Áodha

re mbuannaibh i n-am ágha

do-gheibh ag táth fhóid Úna

nach fáth tnúdha cóig cána.

12 Mar Mhaghnus ar chach cinnid [180]

an Bhanbha on ath ag urraidh

cáin riogh don nós a-nalluin

fós re lannaibh ríogh ronnaidh.

13 Mar thug súil ar shiol nDálaigh

do lion do thnúdh re a ttreighthibh

beiridh sé ceim re caoilshleigh

faoilidh féin é ’na fheinnidh.

14 Éire as oidhreacht d’f[h]éin Oiligh

a n-oirbhert a cceill cuiridh

sé fa shiol cCuinn na cronaigh

dion no foghail fhuinn Fhuinidh.

15 Fiú a mbronnaid beith gan máoine

nach cosmhuil breith a mbuaidhe

dob fherr dhoibh buing a mbéime

reidhe an tsloigh o thuinn Tuaidhe.

16 Tóir do sgáth fhola Féilim

tre lár mara mar mhínlinn

iomdha i mbeirn díbh ó Domhnaill

lion comhloinn d’f[h]eidhm dob inghill.

17 Lion gleó do mhacraidh menmnaigh

o ghleó ni ghabhaid turbhaidh

ni bhí a bfraoch uile ar armaibh

damhraidh laoch mhuighe Murbaigh.

18 Baoghlach fer anma i nUltaibh

ar fedh na Banbha biodhgfaidh

mór riamh do ghabh a glenntaibh

do shea(dh)bhcaibh Bregh fiadh Fionntain.

19 Tug do shluaghaibh dhóibh deireadh

no gur fuagradh [leg. fhuagair?] fóir Dhanar

fúigfe ar tós Éirinn umhal

géibhinn Uladh fós folamh.

20 Gan baoghal orra acht áoidhidh

laochradh gan obadh éinfhir

beiridh cliar o chrú Dálaigh

a ttáraidh tú d’f[h]iadh Éimhir.

21 Cuir fógra ar an roinn romaibh

ar roinn Fólla na fanaidh

trom ród sibh ar na senaibh

ar dhealaigh ribh d’f[h]ód Fhuinidh.

22 Tiomna Néill tighe Temhra

ni céim fa a ndlighe diomdha

cred do-ní an leac da labhra

let ádhbha Da Thí i ttiomna.

23 Súil re fer faghla a fedhain (?) [181]

don Bhanbha nir bhreth dhlighidh

breth cóir aga ’na aghaidh

faghail fhada ar Bhóinn mbilidh.

24 Lion glia(i)dh le cuire chána

ni cliar nach duiligh ndíola

a n-iarr sibh ar fhiadh nÉnna

mian éra sin no síodha.

25 Fa mhagh tTemhra as trom ttora[i]dh

do thonn mhenma a-mach muidhidh

súil go fua[i]r ar na foghaibh

suan toraidh ar chlúimh cuiridh.

26 A triall cogaidh crú Eoghain

tú as cliath fhosgaidh don Aodhfhuil

cuid dot locht ar t’f[h]eidhm d’f[h]éghain

dénamh thort i mbern baoghail.

27 Slighe engnoimh f[h]er nUladh

an eang-sin let do leanadh

tú a-rís a ngleó dá goradh

ar ghrís th’fholadh beó bearar.

28 Ni luigh th’oire ar th’fher cumtha

cnedh da bfoighe ni fhionnfa

dar libh nir dhoghraing deabhtha

foghluim derbhtha th’fir iomtha.

29 Tú an t-Áodh do thairrngir Tórna

re naimhdibh nach maoth menma

iomdha libh d’aithle an fhedhma

dérn[a] ghairthe i ttigh Teamhra.

30 A mbláth as eire d’fedhaibh

gan tráigh a tteirce toraidh

mar thárla a-nocht ’s a-nuraidh

brughaidh Banbha ag tocht toraibh.

31 Táin shíthe le gal geimhridh

ar chrádh críche do chumhgaidh

gerr go mbí agh ’na healbaidh (?)

o leomhan [leg. leanmhain?] dí ar mhagh Murbhaigh.

32 Clár Murbhaigh as mín aghaidh

do chúmhdaigh tír lé a thoradh

férr mar a-tá ina a threabhadh

ni leabhar lá im chenn cCoradh.

33 Tug coim da srothaibh sídhe

ga coill fhosgaidh as fhúaire

d’iomad long laimh re chéile

nach dóigh greine tonn Tuaighe.

34 Cuirid cna fiar i bfeadhaibh [182]

gach magh fa mhian a oirimh

re linn Aodha as trom ttaraidh

tamhain chaola im fhonn Oiligh.

35 Rug ar an mBanbha bárda

lucht a faghla da bfógra

minic riamh do shiol Sédna

rélla ríogh ar fhiadh Fó[d]lla.

36 Mac Siobhain is slogh Oiligh

mór budh ionaigh ’na n-aghaidh

go mbí a tnúidh re tír fholadh (?)

domhan ar rígh dhúin Danar.

37 Corcraid fan Aodh-sin omna

laochraid re mbloghthar bérna

fer a laoidhibh gan labhra

Gaoidhil Bhanbha ar feadh bfeadhma.

38 Toghthoir d’aithne gach eólaidh

na honchoin d’aicme Dalaigh

gan síodh da dhruim do dhenamh

géabhaidh síol cCuinn an chánaidh.

39 Giall nar chleacht f[h]uairshreibh d’ibhe

a ghuaillibh (?) ar fedh bfleidhe

do bhí um fhion ara huille

rí as a suidhe riogh reimhe.

40 D’Aodh do bhí a ndán a dhenamh

an righ tar sál da seóladh

a crioch as cóir do mhaoidheamh

crioch Ghaoidheal gan dáimh ndeóradh.

41 Fuair Saxa a seal san ríghe

ni creach ar n-anadh Éire

gan guais Gall im thuinn Túaighe

guaille chlann cCuinn re chéile.

42 Ni gnáth fuil Chuinn fa chomhaidh

fir nach ccuir re cuing dlighidh

sgol nac reidh gan riar ndoiligh

d’fiadh Oiligh féin na filidh.

43 Ni bhia ag comhruinn chrú gConnla

O Domhnaill ar brú berna

as-tegh ni bhéra biodhbha

sgéala a ndiongna ar fedh bfeadhma.

44 Cáin da cora ar chlár Úna

an chomha ghnáth ni ghéabha

ni iarr acht comma cána

cumma slána ar fhiadh nÉnna.

45 Goill ag dol d’aoinleith uaidhe

Gaoidhil ag cur re chéile

rí a tuaidh gan léim tar líne

don fhreimh fhíre fhuair Éire. Éire...