firstLine"; ?>

904. Fada re hurchoid Eire $
Length: very long 50 q (87 in BOCD)
Certainty: 1
Period:
  1. 17th early
Areas:
  1. Ulster
Classes:
  1. elegy mp
Manuscripts:
  1. Book of O’Conor Don c. 1631
  2. RIA 90 (24/P/12) O’Clery school >1648
  3. RIA 2 (23/F/16) O’Gara MS 1655-9
  4. RIA 743 (A/iv/3) 17th cent.
  5. RIA 540 (C/iv/1) Aodh B.MacCruitin 1713
Motifs:
  1. imagery for patron (deoch iocshlainti)
  2. Caithreim, battle career (in long version)
  3. imagery for kingship (aodhaire)
  4. landscape withers on ruler’s death
  5. subjects exposed to attack by death ?
  6. death at outset of triumphant career
  7. general grief
  8. symptoms of grief (bruised palms)
  9. historical precedents
Poet Christian Names:
  1. Eochaidh (BOCD, RIA 90, 2, etc.)
Poet Surnames:
  1. O hEoghusa
Patron Christian Names:
  1. Aodh mac Conconnacht
Patron Surnames:
  1. MagUidhir d. 1600
Apologue Subclasses:
  1. division of Ireland btn sons of Ughaine
  2. Pelican feeds young with own blood
Meter Vars:
  1. deibhidhe
Poem:

Poem in printable PDF format

Fada re hurchóid Éire

[O’Conor Don, 248b]

In fer cétna [Eochaidh Ó hEódhusa]

[Deibhidhe, Dán Díreach]


1 Fada ré hurchoid Éire

gerr bheirius búaidh n-áoinchéime

don lionnfhúair tháoibhgreanta the

diombúaidh n-aoibhnechta uirthe.

2 Tarroidh beith ar bhuidhin triúir

do teilg tonn a ttír ainiúil

tairtheach gan acht trillsi fedh

ós innsi gháibhtec[h] Gháoidheal.

3 Tarroidh sealaighecht sé ndream

uirre tar éis na dileann

cúig dheóraicme ar nár dligh cion

ré ngleómaicni mhir Mhíleadh.

4 Barr ar gach teidhm tarraidh sonn

cogadh Tuatha Dé Danann

re linn a lámhaighthe sin

fa námhfairc[h]e bfinn bFuinidh.

5 Briocht seirce a lios gach achoidh

tuccsat ar tí a sanntachaidh

lór ríamh don naoiminnsi Neill

an sgiamh áoibhinn-si d’oilbheim.

6 Áiriomh urcradh na hinnsi

ríomh ar tuit ’na timchill-si

ní hurusa ar aba a huilc

fada an fhala-sa ar adhuint.

7 A-ta d’fágbhaluibh uirthe

ingreim a háos ccobhairthe

legtur seól fionnfhairc[h]e Fáil

a mbeól díoghaibhthe diombáigh.

8 Clann úaibhreac Iúgaine Mhóir

do sáoiledh fa sén dobróin

Banbha ’ga dhéineamh don droing

ní d’einfer tárla a túaraimh.

9 Do-rinnedor le ro tinn [249a]

cuig ranna ar f[h]ichit d’Éirinn

dhi nír chasmhail an choma

sí ’na hasnaibh etorra.

10 Bentur dhi a ndíaigh ar-oile

clann oirbertaigh Iúghuine

’na benothor do bhí seal

ar ndealachadh dhi is dhóibh-sen.

11 Uain a fóirthi sul frith leis

do tuit Cormac Con Loingis

críoch Bhanba buime an tuisil

uirre tarla in tubai-sin.

12 Oigri Dhonnchoidh Mhóir mhic Floinn

Áongus a huaithne fulaing

a lo a caomnoighthe do-cher

um cró dtáobhghairthe tTaillten.

13 Áodh cantur ó Craoibh Thulcha

suil rainig ré a cabhartha

da diombúaidh bunaidh ad-bath

um thulaigh lionnfhuair Lughdach.

14 Tuitim Murchoidh Mhóir mic Bríain

a cClúain Tarbh tuc fan aithchíaidh

inis ndiombáigigh bfinn bFáil

ré linn n-iombaididh d’faghail.

15 Mór n-olc a n-am a cáomhna

tárruidh do teidm anáobhdha

d’fairc[h]e bráonfhúair Banbha Breagh

ní háonuair tarrla tuisledh.

16 An áonuair dob f[h]oigsi dhi

a hothras d’f[h]aghail sláinti

tug an chinneamhuin cneidh dtinn

ar treibh finnfeadhaigh bFeilim.

17 Do tairgfedh eirge ó gach olc

go bás Áo[i]dh(a) mhic Con Connacht

a céiddiombáid nár chás di

do fhás d’eig(h)iondáil uirthe.

18 Ní hanbhúain mur na holca

turbadh nach teidhm íasachta

ní da dhoilge ’na dheaghaidh

ni bhí ar coimhne ón cinneamhuin.

19 Ní fhuighe ní fhúair roimhe

áladh bháis as báoghluighe

mairg rátharruidh an rédhg tinn

as dealg atháluidh d’Éirinn.

20 Críoch bhetha Banbha na nArt

bás an mhic-sin Con Chondacht

easgor coitcinn cháich uile

foircenn braich is báoghluighe.

21 Ca(th)llainn oiris bfer bFuinig

bás ríogh fréimhe ríoghUidhir

da mbeith ní budh doiligh dháibh

a oighidh dob í a annáil.

22 Gidh edh ní airighidh soin

oigidh láoich lesa Murbaigh

a holc go foill nír fromhadh

nír nocht dóibh a docomal.

23 Búdh lía gach lá da ttiocfa [249b]

goimh na grísi coigiollta

teidm doiligh nar nocht a nimh

a oighidh fa ghort Gháoidhil.

24 Caoinfighter a ccionn treimsi

rinn chatha an crú Feilim-si

fada ó treibh lígfhinn Lughaidh

neimh dhig(h)inn a ndocamhuil.

25 Cáoinfid rígh(the) a rinn treasa

tuir f(h)uiling a flaithesa

a teasbháil nir cuir ’na ccionn

gur mhuigh ar easráin Éirionn.

26 Budh hiomdha re hucht ffédhma

sliocht dér ar dreich soidhealbha

bas datda [leg. datha?] ’na bailg bhodhuir

mairg f[h]latha ider láochradhuibh.

27 Leigfidhter laitreach catha

feasda ar fáosamh ardfhlatha

beid rígh ’na n-ursanuibh áigh

tre gribh ccosnamhaigh cCruacháin.

28 Nír féchadh a bfulang sin

an g[c]éin do mhair Mag Uidhir

lá a éga náomhaighe ne[i]rt

áodhaire tréud(h)a an tuaisce[i]rt.

29 Eccóir nár fhoghain don fhior

a chosnamh mur Chloinn Mhíleadh

tarrochtain is mó do mhill

a ró andortaidh d’Eirinn.

30 A bhás ar bethaidh nGáoidheal

tug sé ní ar son ccomáoinedh

gan ciorrbadh a chnis da ccionn

dar leis ní dhiongnad díthchioll.

31 Maith an tuaruim tugad lais

ar bhás an béli-cánais

én is cróidhemhla dar chin

dán prémh oilemhna aoighidh.

32 Dúil sin is sáotrach betha

chuirius cúarda sithleacha

do suil imdhidion a hén

fa sruibh ndinnliggil ndroibhél.

33 Clechtaid [n]aitreacha neimhe

bheith ré brúach a [h]aittreibhe

go róigh tarrochtain fan treibh

’na mbróin anfhaltoigh aingidh.

34 Basgoid na bíasda neimhe

cloinn mháoith an eóin ainglidhe

an seal fhágbas ar eachtra

a thegh d’álghas ingealta.

35 Ar ttecht ós cionn a ccosgair

d’éis fhillte da árustoigh

bedhguid do bhithin a cráidh

’na critheir fherguigh anbháil.

36 Tesgais [leg. -dh?] féin fréumha a cridhe

le a ghuilbnibh gniomh naimhdighi

tré ghuin [a] ía(r)thoir asnaigh

bíathaidh d’fuil an t-énoch-soin.

37 Tig a n-aithbheodhadh uile [250a]

d’ég an athor collaidhe

a dtuil tre théulach a chnis

da eunach is luibh leighis.

38 Rí Eirne athair na n-én

fine Chuinn an clann eidtrén

ríoghshlog dan(a) haithbhetha(dh) a fhuil

naithreaca an díoghbhóidh Danu[i]r.

39 Do fagaibh ar áoi a ghona

aca a hurlaimh síordhuighe

lé cách da ccongaim(bh)the a ngrím

ar rath bf(i)onnfoirfe bFéilim.

40 Deoch íocshláinti d’f[h]éin Bhanbha

fuil cnís chódhnaigh fhionnGhabhra

fiú a éug an t-aithbheódhadh teinn

créd acht aithleonadh d’Eirinn.

41 Tarrochtain tig ’na haghaidh

frith leisi a ló a hanaguil

teacht ’na cenn fan tí torchair

dob ferr í fa eachtronn(a)chaibh.

42 Foirenn ó loiter a long

no tréd a ttacha buacholl

gasroigh guirt lionnghloin Lughaidh

d’íodhnoibh uilc a hanugail.

43 Tug ar úaislibh fuinn bFuinidh

glas angcoire ar arthruighibh

nó cosg lethrenn ar lúth sguir

nó súgh feithlenn ar fiodbaidh.

44 Do lingedh a los an fhir

cádhus conáigh cloinne Milidhs

a bhél tarla fán tagadh

séun gan tarbha tarthadur.

45 Ní teidhm leóin a los áoinfhir

do cáoinfedh sliocht senGháoidil

acht tuisleadh do thocht ré a dtenn

ór tuismedh olc na hEirenn.

46 Bás Áodha as é fo-dera

lot síodha súr neimhgeala

ádhnadh forráin gach fine

snádmadh combáigh coillighe.

47 Aithbheó[dh]adh foltadh na sen

ingreim túath tornam néimhedh

dorchla báoghail do bhlodhadh

tolcha áonuigh d’f[h]ásúghadh.

48 Na flatha ar fáosamh a neirt

na láoich a los a n-éigceirt

na c(h)áibhdhena ar síodh a slaid

airghena síon do sáobhuid.

49 Teidm ós gach turbaidh eile

síabhradh na síon n-ainglidhe

égnach gach dúile ’na dheóigh

égcruth úire 7 ai-eóir.

50 Socht linntedh ar labhradh én

tes gréine a ngaluibh soighnén

an mhuir os dromaighthibh dionn

congaibhthir goil na ngéibhionn.

51 Ni thuismidh toirrches fedha

mall go muighid foithnedha

betha ’na tráthaibh ní thig

mathair an fhedha as aimrid.

52 Gach taisbénta táinig libh

maruidh a fhala ot óighidh

ionann termo dhó 7 duit

dot ló terno mur thánuic.

53 Uaithighter urra an tsíodha

iomdaighter na hainbfíora

an ana dob ail libh

maruidh an f[h]ala ot oighidh.[corrupt = 52b]

54 Eineach sleachta Gáoidhil Ghlais

rugais libh an lá ternais

a ngráin chatha a ccaigne síodh

a n-airge flatha a bfairbríogh.

55 Rugais let a fhlaith Doire

cosnamh criche Láoghaire

ni ar sen ccabra ro-d car

ní tharla trén nach tornfadh. Fada...