firstLine"; ?>

961. Foraois na horchra Ibh Eathach $
Length: long 42qq
Certainty: 5
Period:
  1. 16th ult
Areas:
  1. Ulster
Classes:
  1. elegy mp
Manuscripts:
  1. RIA 626 (3/C/13) O’Curry trscr. BOCD
  2. Francis. A 25 Brian MagNiallghuis 1610
  3. Book of O’Conor Don c. 1631
Motifs:
  1. king’s officers: ara, lucht graidh
  2. nature mourns patron
  3. subjects exposed by king’s death
  4. general grief
  5. symptoms of grief, red tears
  6. women keening
  7. grave-site named
  8. people assemble on grave
  9. poet’s own mourning
  10. poet’s vigil on grave
Poet Christian Names:
  1. sname only (BOCD)
Poet Surnames:
  1. O Ruanadha
Patron Christian Names:
  1. Eamonn Og m. Domhnaill m. Aodha
Patron Surnames:
  1. MagAonghusa (kg. of Uibh Eathach)
Apologue Subclasses:
  1. Death of Cuchulainn
Meter Vars:
  1. seadhna
Poem:

Poem in printable PDF format

Foraois na horchra Í Eathach

[O’Conor Don, 273b]

In fer céadna cecinit [Ó Rúanadha (272b)]

[Séadn, Dán Díreach]


1 Foráois na horcra Íbh Eathach

árus caithme chloinne hÍr

gasroidh Uladh a hucht éinfhir

lucht cumhadh arna [leg. ’ga?] dhéini(o)mh dhíbh.

2 Dercoim rompo ród an Iobhair

iath Ethoch nárbh obthoch nglíadh

lentur mo dheór ar f[h]ert Emoinn

eól ag techt a réloinn ríamh.

3 Íadhtor leó fa leic Í Conaill

clann Rosa mur fhal fa ar

in fert ar chuisne do chosain

luisne ag techt do bhosaibh ban.

4 Nír mhó fa fhleidh a lucht toighe

tríath ó nÍr an tráth do mhair

fer nach gébha ar úaidh nÉmoinns

air sgela gac énfhuinn air.

5 Críoch o nÍr fa ain(m)breath mbíodhbadh

bés gach tíre o ttéid a rí

do suigheadh críoch ar íath nEmhna

an díoth ríamh nach derna(dh) dhí.

6 Ag fuil Ír nír fhuloing file

faicsin fleidhe ar nach bí óra

ní tug dhó gan cuimhne ccáoinidh

ró cuirme don áoidhidh d’ól.

7 Iomdha fa f[h]ert óigre Dómhnaill

d’iomdha um chomhuir nach céim soirbh

a mbí um aghaidh fán lía luidhe

ní lía d’falaidh oile óirn.

8 Báoghlach lem nach lúaighter fesda

fine Rosa um Ráith Thí

ní cairt dhóibh ar tháth na Temra

gur ghnáth ag fóir Emhna í.

9 Ge tháid eigsi cloinne Conuill

ag cur a n-aithne ón aird túaidh

ag triall fa Íbh Néill a-nallan

a cclíar féin dob annamh uainn.

10 Nír fhuloing ben ó bharr tuirrsi

táobh ré sníomh a sengbhas tláith

cuirter le mnáoi í fa fholaidh

don cháoi do-ní ar cobhair cáich.

11 Ar breith bíodhbadh beg do sáoileadh

sledh í Rosa na rúag ndoirbh

sledh an fhaghladhair sna foghal (?)

ádhnadh fa núaidh fholadh óirn.

12 Dol ad shéna nir sháoil t’ara [274a]

a úa Áodha a ucht mur ghéis

ni cuir soruidh úaidh le t’fhogha

don falaidhair ara ar th’éis.

13 Fuair dod máoinibh a mhic Domnaill

nar dhóigh lé daim denamh thort

siad ó thoil ar thúaidh san Iobur

an scol nach bfúair ionadh ort.

14 Teguid ríoghraidh f[h]reimhe Colla

fad comhra a ccenn cloinne Róidh

nír thabhoigh sí th’úaidh don áoidhidh (?)

an bhúaidh do bhí ar h’áoineachr óir.

15 Én do-chúaidh os coin na hÉmhna

ara an láoich mur do loit sé

ní éir turbadh d’eón ós t’foghaibh

cungnam deór don aroidh é.

16 Do-nim orcra a n-íoc do mháoinedh

nar mhó tuirrse Thorna um Chorc

gabhtha d’áoidhibh uaim mur anáir

gan uain cháoinidh d’faghail ort.

17 An lá is tiorma mo thonn cháoine

cumha na mban báidhter

bheith a caoi got féin um fochair

om cháoi féin nír mothaidh mé.

18 Do lucht gráidh a mic meic Áodha

domhan cháich ag cosg a nderc

marbadh sáor ar fhalaidh h’ara

gabhaidh re táobh t’fhogha ar f[h]ert.

19 Sgáoilter lét ég aicme Conaill

mur cuirios grían grán a déis

mar badh í féin ógbaidh Émhna

fograidh léim an fhédhma ar h’éis.

20 Lór da ccur tar cuímhne Themrach

truime cumhadh chloinne hÍr

a bfhuíghle féin fán leic luighe

ót fhéin ag reic thoighe an Trír.

21 Andamh fesda fer a iomchuir

arm síthe ’gár sáoiledh nert

beg sin da bhfúair leision bfhogha

an úain do-gheibh ara ar t’f[h]ert.

22 Lucht glacoidh an gha da fhéchain

t’fhogha seda ag sniomh a mér

gan drud mbas fa (t’)fhogha t’féineadh

h’ara as ag dénamh dér.

23 Luit dhoimhne do doinnsleagh ngreanta

gabhtur ar geall na ngáoi cró

suil do-gheibh rí cáin ad crich-si

sí ’na láimh ní dísle dhó.

24 A n-íoc do muirne a mhic Dómhnaill

derctur an úaidh d’fuil mo derc

do thuigh nar dhóigh cor rém cháoine

cóir nár gabh an t-áoidhe ar f[h]ert.

25 Cáol lét aroidh d’éis bur sleidhe

sledh da reimhe a ucht mur ghéis

ni chuir brígh ’na fogha d’eire [274b]

an t-ara ag rígh eile ar h’éis.

26 Asa dhó od dul a ttalmhain

tabhairt aighthe ar íath nGall

ní hértur áoidhe um íath nOiligh

ní iarr máoine ót oighibh ann.

27 Léigid uile áongháir chumhadh

clann Áongusa ar h’úaidh ag techt

do gháoith bhas do-chúaidh fa cháinte

nach clas uaim a fháilte ar f[h]ert.

28 A bhúain a húir dob f[h]eidm míleadh

mionn gormgha lér ghabhais trén

do ben a críaidh fogha feindeadh

t’ara ad dhíaidh a[g] denam dér.

29 Fresdol cháigh a ccumoidh orcra

d’éis a chéile ní céim soirbh

caithemh an láoi ar h’úaidh ní héidir

gan búaidh ag cáoi eigin oirn.

30 Siona fúara ag foghail tháintedh

tonna an chúain ag caithemh líog

air táin gan imthecht an oirir

ingheilt laim ré toighibh tríod.

31 Fuacht an tsamraidh um crich cCúailgne

ar crodh toighe ag tabhairt áir

do-ní an tsíon da dhíth ad dheghaidh

crich do dhíon ar chenuibh cáigh.

32 Nír shaoil cách a mhic mic Áodha

easbaidh thoraidh ag techt dhiot

ní bhí reisi a n-am an fhóghmur

go barr déisi a ttalmain tríod.

33 Ní fhuighid cách um crich nGaoideal

an grán cédna choídhche a ndéis

ge bheith laimh ré crodh gan chóimhdhe

fál don or a foilmhe ar h’éis.

34 Duile balbh ní bhalbh n-orcras

tre fhuil nÍr gan eite lúidh

do-bheir a trom ar chlár cCabha

tonn le tragh(a) [c]ara a ccúil.(?)

35 Ráoin tar linntibh ón leic óigridh

a n-am thesa ó truime an reóigh

gáoth chúain ’na aghaidh ar eitil

nír anoigh búain eitigh eóin.

36 Clocha um tulchoibh teilgid sreabha

sion a bonnaibh ag buain lúidh

tug ón gháoith trom ar a troighidh

bonn láoich no gur fhoiligh úir.

37 Do bhí úair budh iongnadh folamh

an fiodh a-tá a tteirce chnó

nír dhiult fer an lá búdh lenabh

an tsreabh a-tá ag deradh dhó.

38 Fásoidh dreasa um dhúintibh folma

fásoigh fér a n-áit an oir

bentur a fíaghoil Bhenn mBoirche

eng d’iarraidh san oídhche d’oigh.

39 Ni fhuighter coill ’na coill mhesa [275a]

tre mac Dhomhnaill do dhol uainn

ní lé do-chóidh ar a n-ísle

táin ’na ghar san tír-si thúaidh.

40 Lasaid neoill ó neimh an teinntigh

tonna ag reódh na ráoin ag drud

lentur slighe eóin go hughaibh (?)

tighe an fheóir um thuloigh tug.

41 Grían ar ndubadh a ndiaigh Émoinn

Ibh Eathach gan aithne an ré

tech tirim an úair do aghoin

fuair dílinn do anaigh é.

42 Tré Emonn óg d’íomad tuirrsi

treigid dáoine glioca a ngáois

an rath ríogh na creid gan claochládh

ní léig an tsíon d’áonphor áois. Foráois...