firstLine"; ?>

969. Fuair Eire adhbhar osnaidh $
Length: long 45qq
Certainty: 1
Period:
  1. 18th early
Areas:
  1. Connacht
Classes:
  1. elegy mp
Manuscripts:
  1. RIA 285 (3/C/9) Pol & S. O Longain 1846
Motifs:
  1. internal dating
  2. imagery for patron (crann toraidh, leomhan)
  3. qualities of character
  4. intellectual attainments
  5. nobility of ancestry
  6. poet’s blessing
  7. liberality to poets
  8. general gried
  9. indication of successor (son Seon)
  10. patron’s house
Patron Christian Names:
  1. Lucas
Patron Surnames:
  1. MacDubhghaill d. 1701
Apologue Subclasses:
  1. death of Eochaidh Doimhlein
Meter Vars:
  1. deibhidhe
Poem:

Poem in printable PDF format

Fuair Éire adhbhar osnaidh

[RIA 285 (3/C/9), 56r]

[Date 1701, see qt 44]

[Deibhidhe, Dán Díreach]


1 Fúair Éire adhbhar osnaidh

tré ég aoin dá mórghasraidh

meath do gach eining an t-ar

as creach d’Éirinn go hiomlán.

2 Ní creach mar gach creic a ccreach

do íslíg agh na ruirioch

[a-]ta gach taobh toll mar sin

do dhall gach aon dár n-uaislibh.

3 Nir fagbhadh deor san deaghfoir

d’féin Ghall na d’fuil Éiriomhóin

ón mbeadhgadh ’sg[ac]h beirn do tháil

gan seargadh lé teidhm toc[h]ráidh.

4 Ní héintír a-mhain do mill

an creach oirdhirc-se a-deirim

díoth do gach tréinearr an tár

acht crioch Éirionn go hiomlán.

5 Do seargadh sonn amaise [leg. a-noise?]

frémha(ch) uaisle is eaglaise

’s biaidh gac teagh gan tarbha uadh

ar feadh Banbha go biothbhuan.

6 Tar gac cuid d’Eirinn gan acht

do cailliodh cóigiodh Chonnacht

a ccas as léir nach loise

tré bhás an fhéil uasail-se.

7 Do leónadh a lúth gach tan

síol O Conchobhair agh ughdar

a meath as díoth a ngac dionn

ar feadh na ccrioch go coitchionn.

8 Do snoidhiodh a sén ’s a suim

Ó Neill daoinioch Ó Dhomhnaill

rioghraidr chríonnar bá clothachr

’s fíonfhuilr rioghdhar Raghallachr.

9 Ag so an chreach as cnaoi don druing [56v]

Lúcás mórdha Mhac Dubhghaill

an tréd don treorfhuil gan oil

tré ég an leomhain lúthmha[i]r.

10 A-tád Diolúnaigh ’na ndream

fá éincheas thrá ’na thimfioll

fóir shoirbhghlic a ngac glór glan

an slógh oirdhirc as uasal.

11 Clann tSuibhne bá cruaidh i ccath

fian nár chuir cisde a ccumhdach

cúis amhghar a dhula dhóibh

adhbhar dubha agas dobróin.

12 Ní nár a mbeith bhós mar so

fán fhéinidh [do] chrú Colla

flaith gan meang ’s gach rian ad-re

dob fhearr ciall agas cuimhne.

13 Baoi ísan laoch gan lot ’na chuing

foighide fos is foghlaim

mílid conáigh crann gan chol

’s onóir gach am san úasal.

14 Inntleacht ’na n-aice gan lot

baoi san laoch lán do chríonnácht

cródhshlat gan tacha ’na thoil

’s mórdhacht flatha ’na bfochair.

15 An fhoghlaim ’s an uaisle ghlan

do-chuaidh lais fa(n) thuinn talmhan

cíall agas críonnacht gac am

fíal gan fíorlocht is fulang.

16 Crann toraidh ba foichne fais [57r]

go heg an leomain Lúcáis

a mórdhacht ’s a maith molta

crodhshlat dhaith gac deaghshompla.

17 Deagua mheic Dubhghaill diol gráid[h]

Lúcás an aignidh iomláin

mairg ór fhill réim a raithis

nár mhill méin an mhórmhaithis.

18 Urmhac Fheilim bá ceart ciall

Lúcás oirdirc gan ainmian

sdiu[i]r ro bá humhlar d’file

bá ciuin ceannsa ceillidhe.

19 Tárla cás cosmhail dár n-olc

i n-iath Éirionn na n-ardphort

eochair ba caoimhleath don chéill

fá Eochaidh daoinioch Doimhlen.

20 Lóchrann ba lonnrach sonna

athair na ttrí cceartChollaa

gég abhla gan chlaon ’na ceill

an chraob chumhra go ccaoinmein.

21 A chlú go cian do leatnaig

caomhmac Cairbre Lifiochair

a réim as a reacht ro-clos

ar cheill ar cheart ar ceannas.

22 Eochaidh caomh an ccein do mair

úrmhach rígh Eirenn écthaigh

crann raithios gan chnaoi gan chol

baoi gac maithios dá mhoradh.

23 Nírb fada dhaibh ’na dhiaidh soin

go bfuair bás cenn a ccumhdaigh

do gach cill bá cás croidhe

bás do mhill gac mórchuire.

24 Íar n-ég Eocaid cran gan col [57v]

do traoth treinneart na cColladh

flaith duasghlan gan c[a]lg na cion

o úasal ard go hísiol.

25 Do ég mo-núar a-nosa

fan ngríbh Lúcás laochdha-sa

doghraing g[ac?] cuire an crann cáidh

clann nDubhghaill uile [..........].

26 Nír mheasa an chreach do chrích Chuinn

Eochaidh Doimhlén dreach shéghaín[n]

drúchteásr a dhíth a ngac alt

na Lúcás do chrích Chonnacht.

27 Nírbh úaisle é d’iul sgoile

do réir rolla rioghraidhe

clúghlac gach sénfhuinn mar sin

iná úrmhac Fhéilim áirmhigh.

28 Iomda airdrí d’iúl na sgol

ó Lúcás úr go hÁdham

mar áirmhid cuire gan chol

táinic roimhe sna ráonaibh (?).

29 As cóir a ccoimios mar soin

Lúcás laochdha ’s a athair

dias gan cheas ceille ’na ccáil

lé cheile ar mheas ’s ar mhordhail.

30 Clann nDubhghaill an fhian amhra

Mág Uidhir Mág Mhathghamhna

slógh soirbhghlic sonn go maisi

clann oirdhirc an Eochaid-se.

31 Clann nDomnaill ré dídion dam

is siol cCeallaigh na ccomhdal

a ngac troid bá cuire ós choill

an chuid oile dar chaomhchloinn.

32 Ionann fuil daibh gan dolaidh [58r]

’s do Lúcás laoch buadhamhail

no (leg. na?) sloigh ba soirbghlicr mar soin

dár choir doirbhios ’na dheadhaid[h].

33 Iomdha baintrebhtach gan bríg

iomdha dílliochta is dailtín

gan gaghall gan sén mar so

fá lén gan anam ionnta.

34 Truagha Dé dol dá aigniod

flaith dob fhearr lé(n)[a] fiorchaidriobh

ré cur ceasd suasan gac seal

a measg uasal is isiol.

35 Baoi se go seasmhach siansach

baoi go cráibhthioch coinsiasach

sgaith gan tar ler teigh gac tol

lan do chéill is do chrábhad[h].

36 Macaomh bá buan do bhunad[h]

cennphort cliar do chothughadh

toirbhiortach bá caomh gan col

an chraobh oirbhiortach uasal.

37 Tromdhacht impir fos flatha

liomhthacht aignid ealatha

is rio(gh)mhoid gan cluain na [ca]cht (?)

fuair on Trionóid is tabhacht.

38 As orchrach da éis an múr

Mointioch Lúcáip [leg. -is?] an laochdun

dún searcghlan gan chlódh fá ceas

do chleachtadh ól is aoibhnios.

39 Dun daoinioch ba buaine brut [leg. brath?] [58v]

dun cuachach feasac fesdach

dun róidhealbhach gac seal sin

teagh moirmheanmnac[h] an Mointig.

40 O[d]-coidh a cheann (?) ón dún dil

Lúcás an socraidh suilbir

an cean[n] oile Dia da dion

cia ’go ngloine (7) gach glainghníomh.

41 Glóir do Dhia [do] dhealb gac dúil

a-tá feinnidh fíal fortuin

óg gan chiaidh gan ghlonn go gal

’na dhiaidh sonn ar an saogal.

42 Seon Mhac Dubhghaill Día dhá dhion

crann cumhdaig[h] damh is deidhghniom

cen[n] buidhne as beolacla gnais

oighre leomhanta Lucais.

43 Do-dhena sé sonn mar sin

ait a athar dá dhaoinibh

gan fhoilchios da gnúis as glan

cúis as oirchios don uasal.

44 Seacht cead deg bliadhain go beacht

’s a haon ní hairiomh ecceart

a (leg. ó?) thocht Chriosd i ccóm Mhuire

gur dhíosg an crann cumhraid[h]e [date 1701]

45 Iar n-imthioch[t] dá chaidriomh caoin

’s da onoir aird gan anaoibh

amhghar béime gan bhuaidh soin

fuair Éire adhbhar osnaidh. Fúair...